Blog

Εάν νομίζετε ότι το παιδί σας τραυλίζει…

speechprobs-4

Εάν το παιδί σας δυσκολεύεται να μιλήσει και διστάζει ή επαναλαμβάνει μερικές συλλαβές, λέξεις ή φράσεις, μπορεί να έχει τραυλισμό. Ή μπορεί απλά να περνάει μια φυσιολογική περίοδο έλλειψης ευχέρειας στον λόγο που τα περισσότερα παιδιά περνούν καθώς μαθαίνουν να μιλούν. Ποια είναι όμως η διαφορά ανάμεσα στον τραυλισμό και σε αυτή τη φυσιολογική έλλειψη ευχέρειας;

Το παιδί με φυσιολογική έλλειψη ευχέρειας στον λόγο

  • Επαναλαμβάνει περιστασιακά συλλαβές ή λέξεις μία ή δύο φορές (νε – νε – νερό).  Μπορεί επίσης να διστάζει ή να ξεκινάει με εεεε, μμμμ.
  • Η έλλειψη ευχέρειας στον λόγο εμφανίζεται πιο συχνά σε παιδιά ηλικίας 18 μηνών έως 5 ετών και τείνει να εμφανίζεται ανά διαστήματα.

Αυτά είναι συνήθως ενδείξεις ότι το παιδί μαθαίνει να χρησιμοποιεί τη γλώσσα με νέους τρόπους. Αν η έλλειψη ευχέρειας εξαφανιστεί για αρκετές εβδομάδες και μετά εμφανιστεί ξανά, το παιδί μπορεί απλά να περνάει άλλο ένα στάδιο μάθησης.

Το παιδί που τραυλίζει

  • Ένα παιδί με τραυλισμό επαναλαμβάνει τους ήχους περισσότερο από δύο φορές (νε – νε – νε – νε – νερό). Η ένταση και η δυσκολία μπορεί να είναι φανερή στους μυς του προσώπου, ιδιαίτερα γύρω από το στόμα.
  • Ο τόνος της φωνής μπορεί να ανέβει με τις επαναλήψεις και περιστασιακά μπορεί το παιδί να βιώσει ένα μπλοκάρισμα – στην αναπνοή του ή στη φωνή του για μερικά δευτερόλεπτα.
  • Η έλλειψη ευχέρειας στον λόγο μπορεί να εμφανίζεται και να εξαφανίζεται αλλά τώρα τα διαστήματα που εμφανίζεται είναι μεγαλύτερα από αυτά που εξαφανίζεται.
  • Οι επαναλήψεις χωρίς προσπάθεια ή επιμήκυνση των ήχων είναι η υγιέστερη μορφή του τραυλισμού. Οτιδήποτε βοηθάει το παιδί να τραυλίζει έτσι αντί να τραυλίζει έντονα ή να αποφεύγει λέξεις είναι βοηθητικό.

Πώς μπορείτε να βοηθήσετε

  • Προσπαθήστε να μιλάτε αργά και χαλαρά στο παιδί σας, και ενθαρρύνετε άλλα μέλη της οικογένειάς σας να κάνουν το ίδιο. Μη μιλάτε όμως τόσο αργά ώστε να φαίνεται αφύσικο αλλά μη βιάζεστε και κάντε παύσεις.
  • Ο αργός και χαλαρός λόγος μπορεί να είναι πολύ αποτελεσματικός όταν συνδυάζεται με λίγο χρόνο κάθε μέρα αμέριστης προσοχής από έναν γονέα.  Φυλάξτε λίγα λεπτά σε σταθερή ώρα που δεν θα κάνετε τίποτα άλλο  παρά να ακούτε το παιδί σας να μιλάει για οτιδήποτε το απασχολεί.
  • Όταν το παιδί σας  μιλάει ή σας ρωτάει μια ερώτηση, προσπαθήστε να κάνετε μια παύση μερικών δευτερολέπτων πριν απαντήσετε. Αυτό θα κάνει την ομιλία λιγότερο βιαστική, πιο χαλαρή.
  • Προσπαθήστε να μην αναστατώνεστε ή να μην ενοχλείστε όταν ο τραυλισμός αυξάνεται. Το παιδί σας βάζει τα δυνατά του καθώς διαχειρίζεται την εκμάθηση πολλών νέων δεξιοτήτων ταυτόχρονα. Η υπομονετική σας, γεμάτη αποδοχή, συμπεριφορά, θα το βοηθήσει.
  • Αν το παιδί σας αναστατώνεται ή εκνευρίζεται τις στιγμές που το τραύλισμά του χειροτερεύει, καθησυχάστε το. Κάποια παιδιά αντιδρούν καλά όταν ακούν “Ξέρω ότι είναι δύσκολο να μιλάς μερικές φορές… αλλά πολλοί άνθρωποι κολλάνε σε λέξεις, είναι εντάξει”. Άλλα παιδιά καθησυχάζονται με ένα άγγιγμα ή μια αγκαλιά όταν δείχνουν αναστατωμένα.

Ένας λογοθεραπευτής μπορεί να αξιολογήσει το πρόβλημα που αντιμετωπίζει το παιδί σας και να κρίνει αν χρειάζεται θεραπευτική παρέμβαση. Μη διστάσετε να συμβουλευτείτε έναν ειδικό.

 

http://www.stutteringhelp.org/

Read more

Μεγαλώνοντας παιδιά που νοιάζονται για τους άλλους

What-Caring-Looks-Like

Σύμφωνα με ερευνητές από το Χάρβαρντ, αν και οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί υποστηρίζουν ότι το να μεγαλώσουν ηθικά παιδιά που νοιάζονται και ενδιαφέρονται για τους άλλους αποτελεί πρώτη προτεραιότητα γι’ αυτούς, τα παιδιά ισχυρίζονται ότι το μήνυμα που φτάνει στα δικά τους αυτιά από τους μεγάλους είναι διαφορετικό. Από τους 10.000 εφήβους που ρωτήθηκαν, το 80% απάντησε ότι αυτό που «έμαθαν» από τους γονείς τους είναι ότι η προσωπική ευτυχία και τα υψηλά επιτεύγματα είναι σημαντικότερα από το να νοιάζεσαι για τους άλλους. Κάτι τέτοιο μπορεί να οδηγήσει σε ανεπιθύμητες συμπεριφορές, όπως σκληρότητα, ασέβεια και ανεντιμότητα. Δεν είναι τυχαίο ότι οι μισοί από τους μαθητές παραδέχονται ότι αντέγραψαν σε κάποιο τεστ, τα τρία τέταρτα των μαθητών ότι αντέγραψαν την εργασία κάποιου άλλου, ενώ το ένα τρίτο ότι έχει πέσει θύμα σχολικού εκφοβισμού.  Ωστόσο, είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι στην ίδια έρευνα, τόσο οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί, όσο και τα παιδιά, αξιολόγησαν ως πολύ σημαντικό το να νοιάζεται κανείς για τους άλλους και οι επιστήμονες κάνουν τις δικές τους προτάσεις για το πώς να εμφυσήσουμε αυτή την αξία στα παιδιά μας.

  • Τα παιδιά και οι νέοι χρειάζονται συνεχώς ευκαιρίες, και μερικές φορές ίσως και καθοδήγηση από τους ενήλικες, για να «εξασκηθούν» στο να νοιάζονται για τους άλλους. Τα παιδιά δεν γεννιούνται απλά καλά ή κακά. Καλός άνθρωπος μπορεί πάντα κάποιος να γίνει, και σε όλη μας τη ζωή μπορούμε να αναπτύξουμε την ηθική μας. Το να μάθουμε να νοιαζόμαστε και να ζούμε μια ηθική ζωή είναι σαν να μαθαίνουμε να παίζουμε ένα μουσικό όργανο. Η καθημερινή επανάληψη, είτε βοηθώντας έναν συμμαθητή στις εργασίες του σχολείου, είτε αναλαμβάνοντας μια δουλειά στην τάξη, είτε δουλεύοντας πάνω σε ένα σχέδιο για την μείωση του προβλήματος των αστέγων, και η αυξανόμενη πρόκληση  κάνουν το νοιάξιμο δεύτερη φύση και μπορούν να αναπτύξουν την ικανότητα των παιδιών και των νέων να νοιάζονται και να φροντίζουν. Έτσι αναπτύσσονται τόσο οι δεξιότητές τους όσο και το θάρρος τους, ώστε να ξέρουν πότε και πώς να παρεμβαίνουν σε περιπτώσεις όπου οι ίδιοι ή οι άλλοι βρίσκονται σε κίνδυνο.
  • Τα παιδιά και οι νέοι πρέπει να μάθουν να έχουν στο μυαλό τους όχι μόνο την εικόνα του μικρόκοσμού τους, με το να αφουγκράζονται και να δίνουν προσοχή σε αυτούς που βρίσκονται στον στενό τους κύκλο, αλλά και την ευρύτερη εικόνα του κόσμου γύρω τους και να εξετάζουν όλες τις πιθανές προοπτικές, ακόμα κι αυτές που πολύ συχνά είναι αόρατες (όπως το νέο παιδί στην τάξη ή κάποιος που δεν μιλά τη γλώσσα μας). Έτσι, διευρύνουν τον κύκλο του ενδιαφέροντός τους για ό,τι συμβαίνει γύρω τους και είναι σε θέση να εξετάσουν το πνεύμα δικαίου που διέπει την κοινότητά τους και την κοινωνία τους.
  • Τα παιδιά και οι νέοι χρειάζονται ισχυρά ηθικά πρότυπα. Το να είμαστε πρότυπα δεν σημαίνει ότι πρέπει να είμαστε τέλειοι ή να έχουμε  όλες τις απαντήσεις. Σημαίνει ότι αντιμετωπίζουμε τις αδυναμίες μας, αναγνωρίζουμε τα λάθη μας, ακούμε τα παιδιά και τους μαθητές μας, και συνδέουμε τις αξίες μας με τον τρόπο που κατανοούμε τον κόσμο. Σημαίνει ότι εμείς, επίσης, πρέπει να ασκούμαστε αδιάκοπα και να κοιτάμε τη μικρή αλλά και την ευρύτερη εικόνα του κόσμου μας, καλλιεργώντας τις δυνατότητές μας για φροντίδα, διευρύνοντας τους κύκλους τους ενδιαφέροντός μας, και κατανοώντας βαθύτερα την έννοια της δικαιοσύνης και του δικαίου.
  • Τα παιδιά και οι νέοι πρέπει να καθοδηγούνται στη διαχείριση των συναισθημάτων τους και στην επεξεργασία ηθικών ζητημάτων και προβλημάτων. Συχνά, η ικανότητα να νοιαζόμαστε για τους άλλους καταπνίγεται από θυμό, ντροπή, ζήλια, ή άλλα αρνητικά συναισθήματα. Πρέπει να διδάξουμε τα παιδιά ότι όλα τα συναισθήματα είναι αποδεκτά, αλλά μερικοί τρόποι αντιμετώπισής τους δεν είναι βοηθητικοί. Τα παιδιά χρειάζονται τη δική μας βοήθεια για να αντιμετωπίσουν αυτά τα συναισθήματα με παραγωγικό τρόπο. Τα παιδιά εξάλλου είναι , από την πρώιμη ηλικία, ηθικοί φιλόσοφοι. Είναι η φύση τους να ασχολούνται με ηθικά ζητήματα. Όταν οι ενήλικες πυροδοτήσουν τη σκέψη των παιδιών με ηθικά ερωτήματα, θέτουν τα ζητήματα της αδικίας στο ραντάρ των παιδιών και τα βοηθούν να μάθουν πώς να ζυγίζουν τις διαφορετικές ευθύνες των άλλων αλλά και του εαυτού τους.

Διαβάστε ολόκληρη την έρευνα εδώ: http://sites.gse.harvard.edu/sites/default/files/making-caring-common/files/mcc_the_children_we_mean_to_raise_4.pdf

Read more

Το Μοντέλο Παρέμβασης της Αισθητηριακή Ολοκλήρωσης

images

Τι Είναι η Αισθητηριακή Ολοκλήρωση;

 

Ο όρος αυτός αναφέρεται στα εξής :

  1. Μία νευρολογική λειτουργία η οποία οργανώνει αισθήσεις από το σώμα μας και το περιβάλλον έτσι ώστε να μπορούμε να δρούμε λειτουργικά και προσαρμοστικά σε αυτό
  2. Μία σημαντική θεωρία σχέσης νου και σώματος
  3. Μία σπουδαία θεραπευτική μέθοδο. Τα δύο τελευταία καθιερώθηκαν από μία πρωτοπόρο εργοθεραπεύτρια και ερευνήτρια Anna Jean Ayres, PhD από τις ΗΠΑ και εφαρμόζονται κυρίως μέσα από το επάγγελμα της Εργοθεραπείας σε παγκόσμιο επίπεδο από τη δεκαετία του 1970..

 

Τι Σημασία Έχει η Αισθητηριακή Ολοκλήρωση;

Όλες οι πληροφορίες που παίρνουμε από το περιβάλλον έρχονται μέσω αισθητηριακών συστημάτων. Πολλές αισθητηριακές διαδικασίες συμβαίνουν στο νευρικό σύστημα (Ν.Σ.) ασυνείδητα και επομένως δεν αντιλαμβανόμαστε ότι συμβαίνουν. Αν και όλοι μας ξέρουμε τις αισθήσεις της όρασης, ακοής, όσφρησης, γεύσης και αφής, πολλοί δεν ξέρουν πως το Ν.Σ. αισθάνεται κίνηση, δύναμη της βαρύτητας, και θέση του σώματος στο χώρο. Οι δύο αυτές “κρυμμένες” αισθήσεις είναι η αιθουσαία (κινητική) και η ιδιοδεκτική αίσθηση (αίσθηση από μύες και τένοντες).

Για τα περισσότερα παιδιά η αισθητηριακή ολοκλήρωση (Α.Ο.) αναπτύσσεται χωρίς καμία ιδιαίτερη προσπάθεια μέσα από τις συνηθισμένες δραστηριότητες της παιδικής ηλικίας και κυρίως το παιχνίδι. Αλλά για μερικά παιδιά , η Α.Ο. δεν αναπτύσσεται τόσο αποτελεσματικά όπως θα έπρεπε. Όταν η πορεία της Α.Ο. δε συμβαίνει σωστά προκύπτει ένας αριθμός προβλημάτων στην κίνηση, στην μάθηση, στη συμπεριφορά, στην προσοχή, στην αυτό-οργάνωση, στο παιχνίδι, στην κοινωνικότητα, στο λόγο, στην ομιλία, στο συναίσθημα και στην αυτο-υπηρέτηση, δηλαδή σε όλο το φάσμα της λειτουργικότητας του παιδιού.

Η δυσλειτουργία Α.Ο. είναι μία αναπτυξιακή διαταραχή που μπορεί να συμβαίνει μόνη της ή να συνυπάρχει με άλλες αναπτυξιακές δυσκολίες. Στις ΗΠΑ υπολογίζεται πως 1 στα 4 παιδιά σχολικής ηλικίας έχει σε μεγαλύτερο ή σε μικρότερο βαθμό σοβαρότητας δυσλειτουργία αισθητηριακής ολοκλήρωσης. Εάν η δυσλειτουργία συνεχίσει χωρίς κατάλληλη θεραπευτική παρέμβαση το παιδί θα αντιμετωπίζει αυξανόμενες δυσκολίες στην κίνηση και στην ομιλία, στο σχολείο, στην επαφή του με το κοινωνικό σύνολο και την οικογένεια, στην οργάνωση του χρόνου και του χώρου του, στην αυτοπεποίθηση του και στην ανεξαρτητοποίηση του.

 

Πως Αναγνωρίζω αν Υπάρχει Πρόβλημα Αισθητηριακής Επεξεργασίας;

Οι εκδηλώσεις ποικίλουν από άτομο σε άτομο. Παρόλα αυτά, αν μερικές ή όλες οι παρακάτω εκδηλώσει είναι εμφανείς προτρέπουμε τους γονείς ή ενήλικες που μπορεί να έχουν ανάλογες συμπεριφορές να έρθουν σε επαφή με έναν εκπαιδευμένο εργοθεραπευτή:

  • Υπερβολικά αυξημένη ή ελαττωμένη ευαισθησία σε άγγιγμα, κίνηση, ήχους, οπτικά ερεθίσματα , ή ήχους
  • Ασύνηθες ψηλό ή χαμηλό επίπεδο δραστηριότητας
  • Εύκολη διάσπαση προσοχής, ή φτωχή προσήλωση σε δραστηριότητες
  • Καθυστέρηση ή δυσκολία στην ομιλία, σε κινητικές δεξιότητες ή σε μαθησιακή απόδοση
  • Προβλήματα συντονισμού, αδεξιότητα
  • Φτωχή αντίληψη του σώματος (σωματογνωσία)
  • Δυσκολία στο να μαθαίνει νέα πράγματα ή πώς να παίζει με νέα παιχνίδια
  • Δυσκολία με τη σύγχρονη χρήση των χεριών
  • Φαίνεται να είναι αποδιοργανωμένο την περισσότερη ώρα
  • Δυσκολία με μεταβάσεις μεταξύ διαφόρων χώρων και/’η δραστηριοτήτων
  • Ανώριμη συμπεριφορά
  • Παρορμητικότητα ή έλλειψη αυτοελέγχου
  • Δυσκολία στο να ηρεμεί όταν εκνευρίζεται

 

Αν Υπάρχει Πρόβλημα τι Μπορώ να Κάνω;

Η αξιολόγηση και η θεραπεία της Α.Ο. απαιτεί ειδική θεωρητική και κλινική εκπαίδευση, εμπειρία και συνεχή κατάρτιση, και εφαρμόζεται κυρίως από εργοθεραπευτές. Η αξιολόγηση περιλαμβάνει δοκιμασίες/τεστ, ειδικές κλινικές παρατηρήσεις, ερωτηματολόγια και πληροφορίες από γονείς, δασκάλους και άλλους ειδικούς που γνωρίζουν καλά το παιδί. Η αξιολόγηση στοχεύει στην διερεύνηση της ύπαρξης δυσλειτουργίας αισθητηριακής επεξεργασίας και πως αυτή επηρεάζει τη ζωή του ατόμου και της οικογένειας του.

 

Τι Είναι Θεραπεία Αισθητηριακής Ολοκλήρωσης;

Η θεραπεία της Α.Ο. περιλαμβάνει τη χρήση ενισχυμένης, αλλά ελεγχόμενης αισθητηριακής εισροής μέσα στο πλαίσιο σκόπιμων και αυτοκαθοδηγούμενων δραστηριοτήτων με στόχο πάντα την έκκληση λειτουργικών αντιδράσεων (π.χ. η συγκέντρωση, ο συγχρονισμός, η οργάνωση, κλπ.). Η έμφαση δίνεται κυρίως στην αφομοίωση των θεμελιωδών αισθήσεων της αιθουσαιο-ιδιοδεκτικότητας και της σωματαισθησίας. Αυτές οι θεμελιώδεις αισθήσεις είναι πολύ στενά συνδεδεμένες μεταξύ τους και δημιουργούν κυκλώματα με άλλα συστήματα στον εγκέφαλο όπως τα οπτικό και το ακουστικό σύστημα καθώς συνεχίζεται η ανάπτυξη του ατόμου. Η αλληλοσύνδεση μεταξύ των αισθητηριακών συστημάτων είναι φοβερά πολύπλοκη αλλά και απαραίτητη ώστε να μπορούμε να μεταφράζουμε την κάθε κατάσταση σωστά και να ανταποκρινόμαστε ανάλογα.

Επομένως, ένα ζωτικό και σημαντικότατο χαρακτηριστικό της θεραπείας Α.Ο. είναι η χρήση ιδιαίτερου εξοπλισμού που χρησιμοποιείται για να δώσει διαφορετικούς και αποτελεσματικούς τύπους εισροής στο νευρικό σύστημα. Η χρήση του εξοπλισμού ενισχύεται με την εφαρμογή επιπλέον τεχνικών όπως των μεθόδων Therapressure-Wilbarger (πρωτόκολλο βαθειάς απτικής πίεσης), της Θεραπευτικής Ακρόασης, του πρωτόκολλου MORE (πρωτόκολλο αναπνοής και στοματοκινητικού ελέγχου), κλπ. αλλά κυρίως της «αισθητηριακής δίαιτας» ενός αισθητικοκινητικού προγράμματος για χρήση στο σπίτι και στο σχολείο μέσω καθημερινών αισθητικοκινητικών δραστηριοτήτων.

Η διαδικασία της Α.Ο. είναι διαρκής, θεμελιώδης και ζωτικής σημασίας. Για αυτό η θεραπεία της Α.Ο. μπορεί να επιφέρει βασικές αλλαγές στη λειτουργική συμπεριφορά του ατόμου. Η εφαρμογή της θεραπείας Α.Ο. μόνη της ή σαν συμπληρωματική άλλων προσεγγίσεων αποτελεί μία ιδανική παρέμβαση σε βρέφη και νήπια (προσοχή: μόνο από θεραπευτές που έχουν ειδίκευση σε νεογνική, βρεφική και νηπιακή παρέμβαση), σε παιδιά και ενήλικες με ποικίλα αναπτυξιακά και μαθησιακά προβλήματα, και που είναι ορθά εκπαιδευμένοι στην αξιολόγηση και θεραπεία αισθητηριακής ολοκλήρωσης.

Ελίζα Μάγκλαρη, MS, L/OTR, BCP – Παιδιατρικό Ινστιτούτο ©2015

Read more

Πώς μπορεί να με βοηθήσει ένας σύμβουλος επαγγελματικού προσανατολισμού;

23103-3f32e7b422222222

ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ Η ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ

 

Διανύουμε μία κρίσιμη περίοδο στην οποία οι πολίτες κάθε ηλικίας καλούνται ν’ανταπεξέλθουν στο κλίμα της κοινωνικο-οικονομικής μεταβλητότητας και των ραγδαίων αλλαγών που επικρατούν σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο,οι οποίες επηρεάζουν με απρόβλεπτους τρόπους τις σπουδές,τη σταδιοδρομία αλλά και την προσωπική,οικογενειακή ζωή.

  Ειδικότερα,στον τομέα της παιδείας όπου οι αλλαγές στο εκπαιδευτικό σύστημα αλλά και στο σύστημα εισαγωγής στην Γ’βαθμια εκπαίδευση είναι διαρκώς ρευστά,οι μαθητές,οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί έρχονται συχνά αντιμέτωποι με ερωτήσεις που τους βασανίζουν : «Υπάρχει σχολή με άμεση επαγγελματική αποκατάσταση;», «Ποιοί θα είναι οι κλάδοι με τη μεγαλύτερη ζήτηση κατά την επόμενη 5ετία;», «H μόνη μου ευκαιρία είναι να φύγω στο εξωτερικό;».

  Στην πραγματικότητα,αυτές οι ανησυχίες δεν συνάδουν με τη σημερινή εργασιακή μεταβλητότητα και τις εξειδικευμένες ανάγκες της καθημερινότητάς μας καθώς τόσο η εξέλιξη της τεχνολογίας όσο και οι επιταγές για κοινωνική και ποιοτική αναβάθμιση της ζωής μας πολλαπλασιάζονται.

  Ο κλάδος του επαγγελματικού προσανατολισμού και της συμβουλευτικής σταδιοδρομίας είναι άμεσα συνυφασμένος με την παιδεία ανεξαρτήτως εκπαιδευτικού συστήματος και κυμαινόμενων βαθμολογικών βάσεων των τμημάτων ανα έτος και ποσοστό ζήτησής τους.

  Ο σύμβουλος επαγγελματικού προσανατολισμού και σταδιοδρομίας είναι ένας επαγγελματίας προερχόμενος συνήθως από το χώρο της εκπαίδευσης ή της ψυχολογίας. Γνωρίζει σε βάθος θεωρητικές επιστημονικές προσεγγίσεις και μελέτες εξειδικευμένων ερευνητικών κέντρων ψυχομετρικών εφαρμογών. Συνδυάζει μεθόδους συμβουλευτικής προσέγγισης (γνωσιοκεντρική,συμπεριφοριστική,συστημική) με την πρακτική εφαρμογή ψυχομετρικών εργαλείων. Πρόκειται για συγκεκριμένα και λεπτομερώς δομημένα ερωτηματολόγια (tests) που εντοπίζουν εύστοχα τις κλίσεις, τα ενδιαφέροντα και τις δυνατότητες του σημερινού μαθητή και αυριανού εργαζομένου.

  Κρίνεται ιδανικό ο σύμβουλος να προσαρμόζει το είδος του ψυχομετρικού εργαλείου που θα χρησιμοποιήσει έτσι ώστε να έρχεται σε πλήρη συμφωνία με τις ποικίλες ανάγκες των εξεταζομένων ανάλογα δηλαδή με ηλικία, κοινωνική ομάδα η ακόμα και διαθέσιμο χρόνο για τη συμβουλευτική ώστε να τον βοηθά να σκεφτεί τον εαυτό του από πολλαπλές οπτικές γωνίες.

  Αντιλαμβανόμαστε, συνεπώς, πως μια τέτοιου είδους παροχή θα πρέπει να λειτουργεί σε πρωταρχική βάση και όχι να υποτιμάται παραγκωνιζόμενη από τη βαθμοθηρία και το αποτέλεσμα των εξετάσεων.

  Ας μεριμνήσουμε, λοιπόν, ο καθένας ατομικά ώστε να επιτύχουμε όσο το δυνατόν ασφαλέστερα μια από τις πιο κρίσιμες και καθοριστικές επιλογές της ζωής μας.

 

ΔΡΙΤΣΟΠΟΥΛΟΥ ΤΖΩΡΤΖΙΝΑ

Φιλόλογος-

Σύμβουλος επαγγελματικού προσανατολισμού και σταδιοδρομίας

Read more

Τι είναι η αισθητηριακή ολοκλήρωση και πώς μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά με αυτισμό;

visual-sensory-processing-disorder-1

Στα πλαίσια διημερίδας στο πολεμικό μουσείο για τον αυτισμό η κα Ελίντα Καλπογιάννη (MSc  Εργοθεραπεύτρια) μας εξηγεί με πολύ κατανοητό τρόπο τι ακριβώς είναι η αισθητηριακή ολοκλήρωση αλλά και πώς αυτή η παρέμβαση μπορεί να βοηθήσει πραγματικά τα παιδιά με αυτισμό.

“Καλημέρα σας! Το περιεχόμενο της ομιλίας μου αφορά τη θεωρία της αισθητηριακής ολοκλήρωσης και το πώς η παρέμβαση αυτή μπορεί να είναι χρήσιμη για παιδιά με αυτισμό.

Ας δούμε πρώτα απ’ όλα σε τι αναφέρεται ο όρος ‘Αισθητηριακή Ολοκλήρωση’ (Sensory Integration). Αναφέρεται βέβαια σε μια νευρολογική διαδικασία, επίσης όμως αναφέρεται σε μια θεωρία που μιλάει για τη σχέση της νευρολογικής αυτής διαδικασίας και της συμπεριφοράς.

Η αισθητηριακή ολοκλήρωση λοιπόν είναι μια νευροβιολογική διαδικασία που οργανώνει τις αισθήσεις από το σώμα και το περιβάλλον. Καθιστά δε δυνατή την αποτελεσματική χρήση του σώματος μέσα στο περιβάλλον. Μιλάμε λοιπόν για επεξεργασία πληροφοριών. Το νευρικό μας σύστημα δέχεται συνεχώς μια πλειάδα ερεθισμάτων, τα οποία ερμηνεύονται, σχετίζονται μεταξύ τους και ενοποιούνται.

Επειδή όμως θα αναφερθούμε αρκετά στα αισθητηριακά συστήματα, θα ήθελα να ξεκαθαρίσουμε εξ’ αρχής το για ποιες αισθήσεις συζητάμε.

Είμαι σίγουρη ότι όλοι σας εδώ ξέρετε τις 5 αισθήσεις, τις έχουμε διδαχθεί από πολύ μικρά παιδιά: η όραση, η ακοή, η όσφρηση, η γεύση, η αφή. Εδώ όμως θα συζητήσουμε και για δύο άλλες αισθήσεις, οι οποίες είναι πολύ κεντρικές στη θεωρία της αισθητηριακής ολοκλήρωσης.

Η πρώτη απ’ αυτές είναι η ιδιοδεκτικότητα. Είναι μια αίσθηση που τη λαμβάνουμε από τους μυς, τους τένοντες και τις αρθρώσεις και μας δίνει πληροφορίες για το πού βρίσκονται τα μέλη του σώματός μας στο χώρο. Ακόμα δηλαδή και με κλειστά μάτια ή χωρίς να κοιτάμε, ξέρουμε κάθε στιγμή πού βρίσκονται τα μέλη μας.

Η άλλη αίσθηση είναι μια αίσθηση που δεχόμαστε από το αιθουσαίο σύστημα, που βρίσκεται μέσα στο εσωτερικό αυτί μας και μας δίνει πληροφορίες για τη θέση του κεφαλιού μας και για τη φορά και ταχύτητα της κίνησής μας. Αυτή η αίσθηση είναι γνωστή και σαν αίσθηση της κίνησης ή αίσθηση της ισορροπίας.

Στην αισθητηριακή ολοκλήρωση, αναφερόμαστε ιδιαίτερα στις 3 τελευταίες από αυτές τις αισθήσεις, στην αφή, στην ιδιοδεκτικότητα και στην αιθουσαία αίσθηση. Αυτό δε σημαίνει πως δε θεωρούνται σημαντικές και οι υπόλοιπες αισθήσεις, ιδιαίτερη όμως έμφαση στη συγκεκριμένη θεωρία δίνεται στις τρεις αυτές αισθήσεις.

Η θεωρία της αισθητηριακής ολοκλήρωσης, αναπτύχθηκε από μια εργοθεραπεύτρια που λεγόταν Τζιν ‘Ειρς (Jean Ayres). Η Έιρς έβαλε τις βάσεις για τη θεωρία της αισθητηριακής ολοκλήρωσης τη δεκαετία του εξήντα. Έγινε γνωστή τόσο για το σημαντικό κλινικό της έργο, όσο και για την ερευνητική της δουλειά. Ανέπτυξε κάποια από τα κύρια αξιολογητικά εργαλεία αυτής της θεωρίας όπως τοSouthern California Test of Sensory Integration και το Sensory Integration and Praxis Test.

Η θεωρία αυτή μπορεί να χωριστεί σε τρία μέρη. Το πρώτο μέρος της αναφέρεται στη φυσιολογική διαδικασία ανάπτυξης της αισθητηριακής ολοκλήρωσης. Το δεύτερο μέρος αναφέρεται στις διαταραχές, τις ορίζει και τις περιγράφει. Το τρίτο μέρος είναι αυτό το οποίο μας δίνει κατευθύνσεις για θεραπευτική παρέμβαση.

Κατ’ αντιστοιχία με τα τρία αυτά μέρη της θεωρίας, έχουμε και 3 βασικές αρχές. Η πρώτη από τις βασικές αρχές, μας λέει ότι η δυνατότητα του ατόμου για μάθηση, εξαρτάται από την ικανότητά του να λαμβάνει τις αισθητηριακές πληροφορίες από το περιβάλλον και από το σώμα του, να τις επεξεργάζεται και να τις ενοποιεί στο νευρικό σύστημα και να τις χρησιμοποιεί για να σχεδιάζει και να οργανώνει τη συμπεριφορά του.

Η δεύτερη αρχή μας μιλάει για το τι συμβαίνει όταν υπάρχει διαταραχή. Όταν το άτομο παρουσιάζει διαταραχή στην επεξεργασία και ολοκλήρωση των αισθητηριακών ερεθισμάτων, τότε διαταράσσεται η οργάνωση και η εκτέλεση της συμπεριφοράς του και αυτό επηρεάζει τη μάθησή του, σε κινητικό και σε γνωστικό επίπεδο.

Η τρίτη αρχή, έχει να κάνει με την παρέμβαση. Μας λέει ότι η παροχή ευκαιριών για ενισχυμένη αισθητηριακή πρόσληψη, μέσα πάντα σε ένα πλαίσιο δραστηριότητας που έχει νόημα για το άτομο και ενώ το άτομο συνεχώς οργανώνει προσαρμοστική συμπεριφορά, θα έχει επίπτωση στο να βελτιώσει την ικανότητα του νευρικού συστήματος για επεξεργασία και οργάνωση των αισθητηριακών ερεθισμάτων. Αυτό με τη σειρά του θα βελτιώσει τη μάθηση του ατόμου σε γνωστικό και κινητικό επίπεδο.

Αυτές είναι οι βασικές αρχές της θεωρίας. Όπως όμως κάθε θεωρία, έτσι και η θεωρία της αισθητηριακής ολοκλήρωσης, έχει βασιστεί σε κάποιες υποθέσεις και θα ήθελα να κάνουμε μια γρήγορη αναφορά σε αυτές.

Η πρώτη υπόθεση, είναι ότι υπάρχει πλαστικότητα στο νευρικό σύστημα και ιδιαίτερα στο νευρικό σύστημα των πολύ μικρών παιδιών.

Η δεύτερη είναι ότι η διαδικασία της αισθητηριακής ολοκλήρωσης ακολουθεί μια αναπτυξιακή πορεία.

Η τρίτη υπόθεση αναφέρεται στο νευρικό σύστημα και υποστηρίζει πως αν και λειτουργεί βέβαια σαν ένα ενιαίο σύνολο, υπάρχει μια ιεράρχηση στην οργάνωση των δομών του. Μάλιστα αρκετές από τις λειτουργίες για τις οποίες συζητάμε στην αισθητηριακή ολοκλήρωση, θεωρούμε ότι συμβαίνουν σε ‘κατώτερα’ κέντρα, όχι στον εγκεφαλικό φλοιό π.χ. στο στέλεχος.

Η επόμενη υπόθεση είναι ότι η παραγωγή προσαρμοστικής συμπεριφοράς από το άτομο, προωθεί την αισθητηριακή ολοκλήρωση, αλλά από την άλλη  η δυνατότητα του ατόμου για παραγωγή προσαρμοστικής συμπεριφοράς, είναι ενδεικτική της αισθητηριακής του ολοκλήρωσης, καθρεπτίζει δηλαδή την ικανότητά του για αισθητηριακή ολοκλήρωση.

Ξέρω ότι έχουμε αναφέρει ξανά τον όρο προσαρμοστική συμπεριφορά και επειδή είναι πολύ κεντρικός, θα ήθελα να δούμε σε τι αναφέρεται.

Η προσαρμοστική συμπεριφορά είναι σκόπιμη, στοχοκατευθυνόμενη συμπεριφορά και βοηθάει το άτομο να ανταποκρίνεται στις προκλήσεις του περιβάλλοντος και να μαθαίνει νέες δεξιότητες. Μέσα δε στη θεραπεία θέλουμε οι προκλήσεις οι οποίες παρουσιάζουμε να είναι τέτοιες, ώστε το άτομο να μαθαίνει μεν νέες δεξιότητες, αλλά και οι προκλήσεις να μην είναι τόσο μεγάλες ώστε το άτομο να αποτυγχάνει. Πρέπει να υπάρχει μια χρυσή τομή, μια σωστή πρόκληση, έτσι ώστε να έχουμε επιτυχία από το άτομο, να μαθαίνει, αλλά και να επιτυγχάνει.

Γυρνώντας στις υποθέσεις που συζητούσαμε πριν, η τελευταία από τις υποθέσεις είναι ότι οι άνθρωποι διαθέτουν ένα εσωτερικό κίνητρο για να αναπτύξουν την αισθητηριακή ολοκλήρωση μέσα από τη συμμετοχή τους σε αισθητηριοκινητικές δραστηριότητες. Η έννοια του εσωτερικού κινήτρου είναι πολύ κεντρική στη θεραπεία της αισθητηριακής ολοκλήρωσης.

Μέχρι στιγμής μιλήσαμε για τη θεωρία και αναφερθήκαμε στις βασικές αρχές και στις υποθέσεις στις οποίες βασίστηκε. Θα ήθελα τώρα να δούμε το πώς λειτουργεί αυτή η διαδικασία της αισθητηριακής ολοκλήρωσης.

Για να καταλάβουμε καλύτερα αυτή τη διαδικασία θα χρησιμοποιήσουμε σαν παράδειγμα τους εαυτούς μας. Είμαστε όλοι εδώ, σε ένα χώρο που εκ πρώτης όψεως δε φαίνεται να έχει και πάρα πολλά ερεθίσματα. Παρ’ όλα αυτά αυτή τη στιγμή δεχόμαστε πολλά ερεθίσματα τα οποία μπορεί να μη σκεφτόμαστε.

Για παράδειγμα με τα μάτια βλέπετε τις διαφάνειες που σας δείχνω, βλέπετε εμένα που μιλάω, τα φώτα του δωματίου, τους ανθρώπους γύρω σας, τις σημειώσεις που κρατάτε.

Με τα αυτιά σας ακούτε τη φωνή μου, αλλά ακούτε και τον ήχο από τον προβολέα, όπως και τους ανθρώπους γύρω σας που αναπνέουν, που βήχουν ή που μιλάνε.

Μέσω της αφής δέχεστε ερεθίσματα από τα ρούχα σας, από τα μαλλιά σας, τα κοσμήματά σας, από την καρέκλα που κάθεστε.

Μέσω της ιδιοδεκτικότητας παίρνετε πληροφορίες για το πού είναι τα μέλη σας και το που πέφτει το βάρος του σώματός σας και κάθε φορά που κουνιέστε ή σκύβετε να πιάσετε κάτι από τη τσάντα σας, το εσωτερικό σας αυτί σας δίνει πληροφορίες για την κίνηση, έτσι ώστε να μην πέσετε κάτω.

Βέβαια έχετε πληροφορίες και από την όσφρηση για τις μυρωδιές μέσα στην αίθουσα καθώς και από τη γεύση, πιθανά να μασάτε τσίχλα ή να ήπιατε καφέ πιο πριν.

Αν, έστω και για μια στιγμή, όλοι εμείς δίναμε την ίδια σημασία σε όλα αυτά τα ερεθίσματα και στα πολλά άλλα που δεν αναφέραμε, δε θα υπήρχε καμία περίπτωση να λειτουργήσουμε, θα χανόμασταν μέσα σε αυτά.

Αυτό που γίνεται είναι ότι μέσα στο νευρικό μας σύστημα, χωρίς να προλάβουμε καν να το σκεφτούμε, γίνεται ένα ξεκαθάρισμα και με κάποιο τρόπο εμείς δίνουμε σημασία σε κάποια από αυτά τα ερεθίσματα και όχι σε άλλα.

Για παράδειγμα εσείς τώρα, ελπίζω, να έχετε προσανατολιστεί στη δική μου φωνή και όχι σε όλα τα άλλα ερεθίσματα. Αυτό που συμβαίνει είναι ότι αφού προσανατολιστούμε σε κάποια από τα ερεθίσματα μπορούμε να  τα επεξεργαστούμε και να τα ερμηνεύσουμε. Αφού ερμηνεύσουμε τα ερεθίσματα οργανώνουμε την αντίδρασή μας και την εκτελούμε. Η συμπεριφορά μας αυτή μπορεί να είναι μια γνωστική, μια συναισθηματική ή μια κινητική αντίδραση.

Για παράδειγμα μπορείτε να ακούτε τη φωνή μου και να σκέφτεστε αν αυτά που λέω έχουν ενδιαφέρον ή όχι. Μπορεί να έχετε ένα συναίσθημα ανυπομονησίας να τελειώσω γιατί νιώθετε κουρασμένοι και θέλετε να βγείτε έξω από την αίθουσα για να πιείτε καφέ ή μπορεί να έχετε μια κινητική αντίδραση, όπως όταν γράφετε σημειώσεις. Από τη στιγμή που έχετε μια τέτοια αντίδραση βέβαια, καταλαβαίνετε ότι ο κύκλος ξεκινάει ξανά από την αρχή.

Με τα παραδείγματα αυτά ελπίζω να έγιναν πιο κατανοητά κάποια στοιχεία για την επεξεργασία αισθητηριακών ερεθισμάτων. Σήμερα όμως μαζευτήκαμε εδώ για να μιλήσουμε για τα παιδιά με αυτισμό, γι’ αυτό θα ήθελα να εστιαστούμε σε ένα συγκεκριμένο κομμάτι της αισθητηριακής ολοκλήρωσης, στην αισθητηριακή ρύθμιση (sensory modulation).

Είπαμε ότι το νευρικό μας σύστημα δέχεται συνεχώς πληροφορίες, ερεθίσματα, καθ’ ένα απ’ τα οποία έχει κάποια χαρακτηριστικά όπως η ένταση, η συχνότητα, η διάρκεια, η πολυπλοκότητα, καθώς και το αν είναι καινούργιο ή όχι. Ο εγκέφαλός μας λοιπόν προσπαθεί να ρυθμίσει τις εισερχόμενες πληροφορίες, μέσω δύο διαδικασιών. Της διευκόλυνσης και της αναστολής.

Προσπαθούμε, λοιπόν, να διαμορφώσουμε μια ισορροπία μεταξύ της εξοικείωσης σε ερεθίσματα και της ευαισθητοποίησης σ’ αυτά, έτσι ώστε να μπορούμε να διαμορφώσουμε μια προσαρμοστική συμπεριφορά. Είναι σημαντικό να διατηρούμε ένα επίπεδο διέγερσης που να ευνοεί τη λειτουργικότητα, να μην είμαστε ληθαργικοί αλλά ούτε και σε συνεχή ένταση. Είναι λοιπόν πολύ σημαντικό να υπάρχει μια ισορροπία.

Αφού λοιπόν δεχθούμε ένα ερέθισμα θα έχουμε μια αντίδραση. Ο βαθμός, η ένταση και η ποιότητα της αντίδρασής μας αυτής, πρέπει να είναι ανάλογη με την περιβαλλοντική απαίτηση και με το ερέθισμα που δεχθήκαμε. Όταν υπάρχουν δυσκολίες στην αισθητηριακή ρύθμιση, τότε οι αντιδράσεις μας σε ερεθίσματα μπορεί να είναι πολύ μειωμένες, οπότε μιλάμε για υπό – αντιδραστικότητα ή μπορεί να είναι πολύ αυξημένες, οπότε εκεί μιλάμε για υπέρ – αντιδραστικότητα.

Εδώ θα ήθελα πάλι να δούμε κάποια παραδείγματα που να τα έχουμε νιώσει κι εμείς, γιατί μερικές φορές είναι δύσκολο να μπούμε στη θέση ενός παιδιού που έχει διαταραχές στην αισθητηριακή ρύθμιση, κάποια πράγματα όμως που συμβαίνουν στον τυπικό πληθυσμό μπορούμε να τα καταλάβουμε. Για παράδειγμα από εμάς εδώ θα υπάρχουν κάποιοι που με το που αγοράζουν καινούρια ρούχα και πάνε σπίτι, το πρώτο πράγμα που κάνουν είναι ότι κόβουν τις ετικέτες. Το κάνουν αυτό γιατί ξέρουν από την εμπειρία τους ότι αν φορέσουν το ρούχο με την ετικέτα πίσω,  θα τους ενοχλεί τόσο πολύ που όλη την ώρα θα ασχολούνται με αυτό και δε θα μπορούν να συγκεντρωθούν. Κάποιοι άλλοι όμως θα αγοράσουν την ίδια μπλούζα και δε θα έχουν κανένα απολύτως πρόβλημα. Εκεί μιλάμε για μια ιδιαιτερότητα, για μια αυξημένη αντίδραση σε ένα απτικό ερέθισμα που σε άλλους ανθρώπους δεν είναι δυσάρεστο.

Ένα άλλο παράδειγμα, αυτή τη φορά με ένα απτικό ερέθισμα στη στοματική περιοχή. Φαντάζομαι ότι στους περισσότερους εδώ μέσα αρέσουν τα φρούτα, όπως τα βερίκοκα ή τα ροδάκινα. Υπάρχουν όμως κάποιοι άνθρωποι ανάμεσά μας οι οποίοι δεν αντέχουν αυτό το χνούδι που έχουν αυτά τα φρούτα, οπότε αν τα βάλουν στο στόμα τους ανατριχιάζουν, ή έχουν αίσθηση αηδίας. Άλλοι πάλι δε μπορούν καν να τα αγγίξουν, βρίσκουν την αίσθηση πολύ δυσάρεστη. Πάλι μιλάμε για μια αυξημένη αντίδραση σε ένα ερέθισμα που σε άλλους ανθρώπους πάλι στον τυπικό πληθυσμό, δε δημιουργεί αποστροφή.

Αν κάποιος λοιπόν παρουσιάζει μία τέτοια αντίδραση σημαίνει πως έχει δυσκολίες αισθητηριακής ρύθμισης; Όχι. Πολλά όμως παιδιά με αυτισμό έχουν δυσκολίες αισθητηριακής ρύθμισης. Γιατί εκεί δε μιλάμε για μια απομονωμένη αντίδραση η οποία υπάρχει μέσα σε ένα πλαίσιο φυσιολογικών αντιδράσεων. Εκεί μιλάμε για πολλές τέτοιες αντιδράσεις, συχνά πολύ ισχυρές που δημιουργούν έντονη συναισθηματική αντίδραση στο παιδί. Το παιδί δυσκολεύεται δε πολύ μετά να ηρεμήσει, κι αυτό είναι μια ακόμη διαφορά.

Βέβαια όλες οι αντιδράσεις και τα ερεθίσματα, έχουν να κάνουν και με το περιβάλλον στο οποίο συμβαίνουν και τις συνθήκες στις οποίες συμβαίνουν. Δεν αντιδρούμε στο κάθε ερέθισμα πάντα το ίδιο. Είναι διαφορετικό να μου συμβεί κάτι όταν είμαι ήρεμη και διαφορετικό όταν είμαι σε ένταση. Για παράδειγμα ένα ερέθισμα π.χ. απτικό. Έστω ότι είμαι στο σπίτι, ξέρω ότι ο άντρας μου λείπει και ξέρω ότι θα γυρίσει την επόμενη μέρα, γιατί είναι εκτός Αθηνών. Έχει φτάσει βράδυ, κάθομαι και διαβάζω ένα βιβλίο ήρεμα στο σαλόνι και ξαφνικά νιώθω στον ώμο μου ένα χτύπημα και πετάγομαι το ταβάνι! Αντιμετώπισα το ερέθισμα σαν  κάτι το επικίνδυνο.

Το απτικό ερέθισμα αυτό από μόνο του δεν είναι επικίνδυνο, το αντιμετώπισα σαν επικίνδυνο γιατί πίστευα ότι είμαι μόνη μου στο σπίτι. Τελικά όταν αποδεικνύεται ότι είναι ο άντρας μου που γύρισε νωρίτερα, ηρεμώ και η ιστορία μας τελειώνει εκεί.

Κάποιες φορές λοιπόν τα ερεθίσματα δεν μπορούμε να τα κρίνουμε από μόνα τους, αλλά μέσα στο πλαίσιο στο οποίο συμβαίνουν και σύμφωνα με τη δική μας κατάσταση. Αυτό πρέπει να το θυμόμαστε πολύ περισσότερο βέβαια σε παιδιά τα οποία έχουν αυτισμό και έχουν δυσκολίες ρύθμισης, οπότε είναι πολύ πιο δύσκολο να εξηγήσουμε τι τελικά τα ενοχλεί.

Ας δούμε όμως κάποια κοινά παραδείγματα συμπεριφορών τις οποία εμφανίζουν παιδιά με αυτισμό, που είναι ενδεικτικές δυσκολιών αισθητηριακής ρύθμισης:

Μπορεί να αποφεύγουν το άγγιγμα ή τη σωματική επαφή.

Μπορεί να μη θέλουν να αγγίζουν πλαστελίνη, δαχτυλομπογιές, ενώ είναι σε μια ηλικία που θα περιμέναμε να τους αρέσoυν αυτά.

Αντιδρούν άσχημα  σε καθημερινές δραστηριότητες, όπως είναι το λούσιμο, το πλύσιμο των δοντιών, το βούρτσισμα των μαλλιών. Όταν λέω άσχημα, εννοώ με κλάμα, με το να φεύγουν, να χτυπάνε κ.λπ.

Έχουν δυσκολίες σε σχέση με τα ρούχα που φοράνε. Μπορεί να μην ανέχονται κάποια υλικά καθόλου, να νιώθουν ότι τους πονάνε ή τους γδέρνουν. Να μην ανέχονται ετικέτες ή να μην μπορούν να φορέσουν κάλτσες ή παπούτσια.

Συχνά παρουσιάζουν δυσκολίες στο φαγητό. Το πέρασμα από την αλεσμένη στη στερεά τροφή, πολύ συχνά είναι δύσκολο και ακόμα και  μετά μπορεί να επιλέγουν συγκεκριμένες υφές φαγητών, μόνο μαλακές τροφές, μόνο τραγανές τροφές ή συγκεκριμένες θερμοκρασίες.

Μπορεί να δείχνουν έντονη ενόχληση ή και φόβο από δυνατούς ή ξαφνικούς ήχους, όπως είναι η ηλεκτρική σκούπα, ένας σκύλος που γαβγίζει, ένα μηχανάκι. Πιθανά να φοβούνται τις σκάλες, τα ύψη ή την κίνηση.

Τα παραπάνω παραδείγματα αφορούν συμπεριφορές που μας δείχνουν υπέρ – αντιδραστικότητα, μια υπέρ – ευαισθησία. Οι συμπεριφορές στις οποίες θα αναφερθούμε τώρα, είναι συμπεριφορές που είναι ενδεικτικές υπο-αντιδραστικότητας.

Μπορεί ένα παιδί να γυρίζει γύρω – γύρω για πολλή ώρα χωρίς να δείχνει ότι ζαλίζεται.

Να βάζει συχνά αντικείμενα στο στόμα του, σχεδόν τα πάντα, ενώ δεν είναι σε ηλικία που αναπτυξιακά είναι αναμενόμενο.

Να μη δείχνει να καταλαβαίνει ότι έχει χτυπήσει, ενώ εμείς βλέπουμε εκδορές, μελανιές.

Να μην αντιδρά σε ξαφνικούς ή έντονους ήχους στο περιβάλλον του, να φαίνεται να μην τους προσέχει καν.

Η βιβλιογραφία και η έρευνα που αναφέρεται στον αυτισμό, μας έχει δώσει αρκετά στοιχεία που μας βοηθάνε στο να καταλάβουμε καλύτερα αυτές τις δυσκολίες. Πρώτα απ’ όλα σε ανατομικές μελέτες έχουν βρεθεί κάποιες διαφορές σε άτομα με αυτισμό, όσον αφορά κάποιες δομές του εγκεφάλου που ξέρουμε ότι συνδέονται με την επεξεργασία αισθητηριακών ερεθισμάτων, όπως είναι η αμυγδαλή, ο ιππόκαμπος και η παρεγκεφαλίδα.

Επίσης, τόσο οι μελέτες όσο και η κλινική παρατήρηση έχουν δείξει πως τα άτομα με αυτισμό παρουσιάζουν διαφορές στις αντιδράσεις τους σε αισθητηριακά ερεθίσματα, σε σχέση πάντα με τα τυπικά άτομα.

Τα παιδιά με αυτισμό σε αξιολόγηση της αισθητηριακής ολοκλήρωσης συγκεκριμένα στο Sensory Integration and Praxis Test (SIPT), έδειξαν σημαντικά χαμηλή επίδοση σε όλες τις δοκιμασίες της πράξης, καθώς και στους τομείς της επεξεργασίας απτικών, ιδιοδεκτικών και αιθουσαίων ερεθισμάτων. Ακόμη όμως και εκτός της βιβλιογραφίας της αισθητηριακής ολοκλήρωσης και της εργοθεραπείας, πάλι οι μη τυπικές αντιδράσεις των ατόμων με αυτισμό στα αισθητηριακά ερεθίσματα, υπολογίζονται γύρω στο 42% – 76%.

Τέλος και χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι λιγότερο σημαντικό, υπάρχουν και οι μαρτυρίες ανθρώπων με αυτισμό, κυρίως ενηλίκων, οι οποίοι έχουν μιλήσει για τη ζωή τους και την εμπειρία τους, οι οποίοι συχνά αναφέρονται σε δυσκολίες σε σχέση με την πρόσληψη και την επεξεργασία των αισθητηριακών ερεθισμάτων και πολύ γλαφυρά μας έχουν δώσει τις δυσκολίες που έχουν βιώσει και το πώς πολλές φορές τους προκαλεί σύγχυση ή τους είναι ακόμη και επώδυνη η διαδικασία αυτή. Οι μαρτυρίες αυτές κάνουν ακόμη πιο ξεκάθαρο το πόσο σημαντικό είναι να καταλάβουμε περισσότερο τις δυσκολίες αυτές ώστε να μπορέσουμε να βοηθήσουμε πιο αποτελεσματικά τους ανθρώπους με αυτισμό.

Τα άτομα με αυτισμό λοιπόν παρουσιάζουν συχνά δυσκολίες στους αισθητηριακούς τομείς της καταγραφής, του προσανατολισμού σε ερεθίσματα, της αισθητηριακής ρύθμισης και της αυτορύθμισης, της επεξεργασίας και διάκρισης αισθητηριακών ερεθισμάτων και της πράξης, ιδιαίτερα στο στοματοκινητικό τομέα.

Ξέρω ότι αναφέρθηκα πάλι σε αυτόν τον όρο ‘πράξις’ και ίσως κάποιοι να μην είναι πολύ ξεκάθαροι στο τι σημαίνει. Η πράξη (ή πραξία) αναφέρεται στην ικανότητα του ατόμου για σύλληψη, προγραμματισμό και εκτέλεση μιας νέας σκόπιμης δράσης. Είναι κάτι πολύ σημαντικό γιατί με αυτό τον τρόπο μαθαίνουμε καινούρια πράγματα, καινούριες κινήσεις. Αυτή η πολύ σημαντική λειτουργία, περιλαμβάνει τα παρακάτω βήματα:

α) τον ιδεασμό, να σκεφτώ τι είναι αυτό που θέλω να κάνω

β) τον κινητικό σχεδιασμό, να οργανώσω αυτή την καινούρια κίνηση

γ) την εκτέλεση.

Τα παιδιά με αυτισμό αντιμετωπίζουν συχνά δυσκολίες στους τομείς αυτούς της πράξης, με αποτέλεσμα να
δυσκολεύονται να κατακτήσουν νέες δεξιότητες, που τα επηρεάζει στην καθημερινή τους ζωή.

Μέχρι τώρα αναφερθήκαμε στις διάφορες δυσκολίες των  παιδιών με αυτισμό που σχετίζονται με δυσκολίες στην αισθητηριακή ολοκλήρωση. Τώρα θα μιλήσουμε λίγο για τη θεραπευτική παρέμβαση.

Πρώτα απ’ όλα  η παρέμβαση αισθητηριακής ολοκλήρωσης είναι μια εξατομικευμένη παρέμβαση, δεν υπάρχουν συνταγές, γιατί κάθε παιδί είναι διαφορετικό και έχει τις δικές του ανάγκες.

Η παρέμβαση βέβαια βασίζεται στα ευρήματα μιας εξειδικευμένης και συστηματικής αξιολόγησης. Γι’ αυτή χρησιμοποιούνται πολλές και διάφορες μέθοδοι σταθμισμένες και μη.

Ο στόχος της θεραπείας είναι η ανάπτυξη της προσαρμοστικής αντίδρασης από το άτομο. Δε μιλάμε λοιπόν για απλό αισθητηριακό ερεθισμό και αυτό νομίζω ότι είναι πολύ σημαντικό να το ξεκαθαρίσουμε, γιατί υπάρχουν και άλλες θεωρίες που αναφέρονται στις αισθήσεις που ακολουθούν διαφορετική πρακτική. Γι’ αυτό είναι πολύ σημαντικό να πούμε ότι σε αυτή την παρέμβαση δεν αρκεί ο αισθητηριακός ερεθισμός. Το άτομο πρέπει να είναι ενεργητικό, πρέπει να κάνει προσαρμοστικές αντιδράσεις για να θεωρήσουμε ότι όντως ενεργοποιείται το νευρικό του σύστημα και μαθαίνει. Τα ερεθίσματα ελέγχονται συνεχώς από το θεραπευτή, ανάλογα με τις αντιδράσεις του ατόμου, πρέπει δηλαδή ο θεραπευτής να είναι συνεχώς σε εγρήγορση, για το τι συμβαίνει στο άτομο. Η θεραπεία πρέπει να δίνεται βέβαια από εργοθεραπευτή, με εξειδικευμένη εκπαίδευση σε αυτή τη συγκεκριμένη θεωρία.

Τα αποτελέσματα της θεραπείας μπορούμε να τα δούμε στην αυτορύθμιση του παιδιού, στην πράξη, στις κινητικές δεξιότητες, αδρής και λεπτής κίνησης στο παιχνίδι και γενικά στην ετοιμότητά του για μάθηση.

Θα ήθελα να δούμε λίγο τους τύπους θεραπευτικής παρέμβασης της αισθητηριακής ολοκλήρωσης. Ο πρώτος είναι η κλασική παρέμβαση αισθητηρικής ολοκλήρωσης, που είναι ατομική παρέμβαση και γίνεται σε έναν ειδικά διαμορφωμένο και εξοπλισμένο χώρο.

Το περιβάλλον είναι πολύ σημαντικό όταν μιλάμε για ατομική θεραπευτική παρέμβαση. Ο θεραπευτικός χώρος είναι ένας, συνήθως μεγάλος χώρος, ο οποίος πρέπει να είναι ασφαλής, έτσι ώστε το παιδί να μπορεί να κινείται όσο το δυνατόν ανεξάρτητα για να κάνει τις διάφορες δραστηριότητες. Πρέπει να είναι ευέλικτος, έτσι ώστε να μπορούμε να τον διαμορφώνουμε με τα διάφορα κομμάτια εξοπλισμού, για τις ανάγκες του συγκεκριμένου παιδιού.

Ο εξοπλισμός είναι σχεδιασμένος ώστε να δίνει ερεθίσματα στα αισθητηριακά συστήματα στα οποία αναφερθήκαμε στην αρχή. Υπάρχει εξοπλισμός που στοχεύει στον ερεθισμό του αιθουσαίου σύστηματος, όπως είναι ο αιωρούμενος εξοπλισμός, οι λεγόμενες κούνιες. Μη φανταστείτε κούνιες της παιδικής χαράς, είναι πολύ πιο ογκώδεις, σε διάφορα σχήματα και με πολλά και διαφορετικά υλικά, έτσι ώστε το παιδί να μπορεί να χρησιμοποιεί το σώμα του και να παίρνει αισθητηριακά ερεθίσματα αιθουσαίου τύπου. Υπάρχουν ακόμη ράμπες με πατίνια, τραμπολίνα, ρολά, στρώματα και μέρη που σκαρφαλώνει το παιδί για ιδιοδεκτικά ερεθίσματα. Για απτικά ερεθίσματα χρησιμοποιούνται ποικίλα υλικά, όπως υφάσματα, αφρός, φακές, μακαρόνια, δαχτυλομπογιές, πλαστελίνες, κ.α.. Θα δούμε και ένα βίντεο έτσι ώστε να δείτε πως είναι διαμορφωμένος ο χώρος της θεραπείας.

Η ατομική θεραπεία για το παιδί, όταν είναι πετυχημένη, μοιάζει με παιχνίδι. Το παιδί νιώθει ότι πάει και παίζει και σε έναν παρατηρητή, ο οποίος δεν ξέρει τι γίνεται, πάλι καλώς εχόντων των πραγμάτων η παρέμβαση μοιάζει με παιχνίδι.

Η αισθητηριακή ολοκλήρωση είναι μια παιδοκεντρική θεραπεία. Το παιδί είναι συμμέτοχος σε αυτό που συμβαίνει και με χαρά παίρνει μέρος στην παρέμβαση. Εφόσον ο θεραπευτής είναι καλός στην τέχνη της θεραπείας, πρέπει το παιδί να λαμβάνει ευχαρίστηση από την ίδια τη δραστηριότητα, ώστε να μη χρειάζεται να υπάρχει εξωτερική αμοιβή, η ίδια η δραστηριότητα δηλαδή λειτουργεί ενισχυτικά για το παιδί.

Εκτός από την ατομική θεραπεία υπάρχει και η ομαδική παρέμβαση, την οποία μπορεί να επιλέξουμε ανάλογα με τις ανάγκες του παιδιού. Μας δίνει τη δυνατότητα να έχουμε αλληλεπίδραση και επικοινωνία μεταξύ των παιδιών. Είναι σημαντικό και στην ομαδική παρέμβαση να δίνεται όσο είναι δυνατόν προσοχή στις συγκεκριμένες ανάγκες του κάθε παιδιού. Στην ομαδική παρέμβαση ο αριθμός των παιδιών είναι μικρός, μπορεί να έχουμε μόνο δύο παιδιά, και μπορεί να υπάρχουν παραπάνω από έναν θεραπευτές.

Ένας άλλος τύπος παρέμβασης είναι η συμβουλευτική, η οποία γίνεται στους γονείς, στους δασκάλους ή σε άλλους σημαντικούς ανθρώπους στο περιβάλλον του παιδιού και στο ίδιο το παιδί, εφόσον είναι σε ηλικία που μπορεί να γίνει αυτό, έτσι ώστε να ξεκαθαριστούν τρόποι που μπορεί να βοηθήσουν το παιδί να ανταποκρίνεται καλύτερα στην καθημερινότητά του.

Υπάρχουν επίσης προσαρμογές που γίνονται στο περιβάλλον, είτε με εξοπλισμό, ώστε το παιδί να μπορεί να παίρνει τα ερεθίσματα που χρειάζεται, είτε με προσαρμογές στις δραστηριότητες και το πώς αυτές συμβαίνουν, για να μπορεί το παιδί να ανταποκρίνεται καλύτερα.

Ακόμη θα ήθελα επιγραμματικά να αναφερθώ στην ‘αισθητηριακή δίαιτα’, η οποία είναι μια ιδέα που βασίζεται στην αισθητηριακή ολοκλήρωση. Στην παρέμβαση αυτή το παιδί, καθ’όλη τη διάρκεια της ημέρας, παίρνει σε συγκεκριμένες χρονικές στιγμές αισθητηριακά ερεθίσματα τα οποία χρειάζεται για να ρυθμίζεται καλύτερα, να διατηρεί καλύτερο επίπεδο διέγερσης, οργάνωσης και προσοχής. Όπως στην κανονική μας δίαιτα παίρνουμε πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λίπη με τα γεύματά μας κάθε μέρα για να λειτουργεί το σώμα μας, αντίστοιχα μέσα από την αισθητηριακή δίαιτα, το παιδί παίρνει αισθητηριακές πληροφορίες, αισθητηριακά ερεθίσματα για να μπορεί να διατηρήσει ένα καλύτερο επίπεδο ρύθμισης και προσοχής.

Εδώ τελειώνει η σημερινή μου παρουσίαση. Ελπίζω στον περιορισμένο χρόνο που είχαμε να πήρατε μια γεύση από την παρέμβαση της αισθητηριακής ολοκλήρωσης και το πώς σχετίζεται με τις ανάγκες των παιδιών με αυτισμό. Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την προσοχή σας.”

πηγή: http://www.autismhellas.gr/fasma/docs/18.htm

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙA

Ayres, A.J. (1972) Sensory Integration and learning disorders. Los Angeles: Western Psychological Services.

Ayres, A.J. (1979) Sensory Integration and the child. Los Angeles: Western Psychological Services.

Bundy, A.C., Lane, S.J. and Murray, E.A. (2002) Sensory Integration: Theory and Practice (2nd ed.). Philadelphia: F.A. Davis.

Kandel, E.R., Schwartz, J.H. and Jessell, T.M. (1991) Principles of neural science (3rd ed.). Norwalk, CT: Appleton and Lange.

Parham, L.D. and Mailloux, Z. (1996) Sensory Integration. In J. Case-Smith, A.S. Allen and P.N. Pratt (Eds.), Occupational Therapy for children (3rd ed., pp.307-355). St Louis: Mosby-Year Book, Inc

Smith Roley, S., Blanche, E.I., Schaaf, R.C. (2001) Understanding the nature of Sensory Integration with diverse populations. USA: Therapy Skill Builders.

Read more

Διαταραχή ελλειμματικής προσοχής: μήπως το παιδί σας δυσκολεύεται να οργανωθεί;

weekly organizer

Ποιο είναι το πρόβλημα;

Το παιδί ξεχνά να φέρει τα σωστά βιβλία και υλικά στο σπίτι ή στο σχολείο. Το γραφείο του, η βιβλιοθήκη του, η τσάντα του και η ατζέντα του δεν είναι σε τάξη. Ξεχνά προθεσμίες ή προγραμματισμένες δραστηριότητες.

Γιατί συμβαίνει;

Η νευρολογική διαδικασία που μας κρατά οργανωμένους ονομάζεται εκτελεστική λειτουργικότητα. Αυτή είναι η ικανότητα να οργανώνουμε, να βάζουμε προτεραιότητες και να αναλύουμε προκειμένου να παίρνουμε λογικές αποφάσεις και να προγραμματίζουμε. Τα παιδιά με ΔΕΠ/Υ και σχετικές νευροβιολογικές διαταρχές έχουν μειωμένες δεξιότητες εκτελεστικής λειτουργικότητας εξαιτίας μη φυσιολογικών επιπέδων ντοπαμίνης στον μετωπιαίο λοβό του εγκεφάλου.

Τι κάνουμε συνήθως;

Η τιμωρία δεν θα αλλάξει την αποδιοργανωτική συμπεριφορά που σχετίζεται με παθολογία του εγκεφάλου. Οι εκπαιδευτικοί και οι γονείς μπερδεύονται όταν οι μαθητές με ΔΕΠ/Υ είναι ασυνεπείς στην ικανότητά τους να οργανώνονται. Τέτοια παιδιά μερικές φορές έχουν την ταμπέλα του “ακατάστατου” ή του “τεμπέλη”. Αν ένα παιδί διαχειριστεί μια εργασία με έναν οργανωμένο τρόπο, σε προκαλεί να πιστέψεις ότι πάντα θα μπορούσε να είναι οργανωμένο “αν το ήθελε”.

Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε;

  • στην τάξη
  1. Εάν είναι εφικτό, δώστε στον μαθητή δύο σετ βιβλίων και σχολικών ειδών, ένα για το σχολείο και ένα για το σπίτι, ώστε να έχει λίγα να θυμάται. Αυτό βοηθάει να διατηρήσει την πνευματική ενέργεια που χρειάζεται το παιδί για ένα πιο σημαντικό έργο: τη μάθηση.
  2. Δώστε ένα σημειωματάριο με μεγαλύτερα από το συνηθισμένο κενά στο οποίο να γράφει. Εάν το παιδί “χώνει” και “φουσκώνει” τους φακέλους χαρτιά, ένα ντοσιέ με διαφάνειες ίσως δουλέψει καλύτερα από έναν κλασικό φάκελο.
  3. Δώστε γραπτώς τις εργασίες ή ελέγξτε τι έχει γράψει το παιδί μόνο του για να εξασφαλίσετε την ακρίβεια.
  4. Κωδικοποιήστε με χρώματα βιβλία και σχολικά είδη ανά θέμα. Για παράδειγμα, χρησιμοποιήστε κίτρινο για όλα τα καλύμματα των βιβλίων της γεωγραφίας, τα τετράδια και τους φακέλους. Χρησιμοποιήστε κόκκινο για ό,τι σχετίζεται με την ιστορία κ.ο.κ.
  • στο σπίτι

Οι δεξιότητες οργάνωσης σπάνια έρχονται φυσικά. Αφιερώστε λίγο χρόνο με το παιδί σας να του μάθετε τα βασικά του προγραμματισμού και της οργάνωσης.

  1. Διπλοτσεκάρετε τα τετράδια του παιδιού για να βεβαιωθείτε ότι η εργασία για το σπίτι, αφού έχει ολοκληρωθεί, είναι στη σωστή θέση.
  2. Κάντε αντίγραφα εγγράφων, όπως άδεια για μια εκδρομή ή μια ανακοίνωση, ώστε να τα κολλήσετε σε διάφορα σημεία του σπιτιού. Αυτά θα του υπενθυμίσουν σημαντικές ημερομηνίες και προθεσμίες.
  3. Έχετε πάντα ένα διατρητικό στο γραφείο του παιδιού σας για να είστε σίγουροι ότι σημαντικά χαρτιά μπορούν εύκολα να τοποθετηθούν στο σχολικό ντοσιέ.
  4. Τσεκάρετε καθημερινά τα πράγματά του και οργανώστε τα μια φορά την εβδομάδα με το να τα καθαρίζετε και να βάζετε σε σειρά τετράδια, ντοσιέ, τσάντες.
  5. Φτιάξτε ένα κωδικοποιημένο με χρώματα σύστημα φακέλων, αντίστοιχο με τα χρώματα του συστήματος ταξινόμησης του σχολείου (κίτρινο για γεωγραφία, κόκκινο για ιστορία). Μπορεί έτσι εύκολα να αποθηκεύσει χαρτιά που δεν χρειάζεται σε καθημερινή βάση.
  6. Παρέχετε μια θέση για το κάθε τι: ένα κουτί για σχολικά είδη, θήκη για cd, ράφια για βιβλία, πίνακα ανακοινώσεων, ένα κουτί για χαρτιά και έργα εικαστικών.

Αν το παιδί σας απορρίπτει τις προσπάθειες σας να το βοηθήσετε στην οργάνωσή του, θέστε λογικές συνέπειες. Αν χάσει το αγαπημένο του cd, μην του αγοράσετε άλλο.

 

πηγή: ADDitude magazine

 

Read more

Παιδικό Πρωινό… Καλημέρα πέρα για πέρα..!!

lunch_kid2

Γιατί είναι σημαντικό το πρωινό;

Η πιο σημαντική διατροφική συνήθεια που πρέπει να αποκτήσει ένα παιδί είναι το πρωινό γεύμα. Η σημασία του πρωινού αποδίδεται πολύ εύστοχα με τον αγγλικό όρο, δηλαδή break-fast, που σημαίνει «σπάσιμο» της νηστείας. Κατά τη διάρκεια της νύκτας, ο εγκέφαλος χρησιμοποιεί την γλυκόζη ως πηγή ενέργειας για να επιτελέσει τις βασικές μεταβολικές λειτουργίες. Στα παιδιά ο μεν εγκέφαλος έχει αναπτυχθεί στο μέγεθος του εγκεφάλου του ενήλικα, το δε ήπαρ είναι ακόμα μικρό και το εναποθηκευμένο εκεί γλυκογόνο μπορεί να ικανοποιήσει τις ανάγκες σε γλυκόζη μόνο για περίπου 4 ώρες. Κρίνεται λοιπόν υψίστης σημασίας η λήψη πρωινού από τα παιδιά, έτσι ώστε να γεμίσουν εκ νέου οι ενεργειακές αποθήκες του οργανισμού και να μπορέσουν να καλυφθούν οι έτσι κι αλλιώς αυξημένες ανάγκες σε ενέργεια και θρεπτικά συστατικά, ένεκα της ταχείας ανάπτυξης στην ηλικία αυτή.

 

Περιληπτικά, τα σημαντικότερα οφέλη που προκύπτουν από τη λήψη πρωινού είναι τα ακόλουθα:

  • Μείωση των επιπέδων παιδικής παχυσαρκίας: η λήψη πρωινού σχετίζεται με χαμηλότερο σωματικό βάρος. Τα παχύσαρκα παιδιά φαίνεται πως δεν καταναλώνουν καθόλου πρωινό, σε μεγαλύτερο βαθμό από τα νορμοβαρή παιδιά.
  • Βελτίωση της νοητικής λειτουργίας και των σχολικών επιδόσεων: ένα υγιεινό και πλούσιο πρωινό μπορεί να βελτιώσει τη γνωστική λειτουργία των παιδιών, ιδιαίτερα την ικανότητα απομνημόνευσης, καθιστώντας έτσι τα παιδιά πιο ικανά να ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις των μαθημάτων.
  • Ισορροπημένη διατροφή: το πρωινό ως ένα ακόμα γεύμα μέσα στη μέρα, καθιστά πιο πιθανή την κάλυψη των αναγκών στα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά (όπως το ασβέστιο, ο σίδηρος, βιταμίνες κ. α) για το παιδί.

Αναγνωρίζοντας τη σημαντικότητα του παιδικού πρωινού, οι γονείς θα πρέπει να γνωρίζουν πως η απόκτηση αυτής της υγιεινής συνήθειας δεν επιτυγχάνεται άμεσα και χωρίς προσπάθεια από τους ίδιους. Δεν αρκεί δηλαδή η απλή παράθεση ενός πρωινού γεύματος και η εν συνεχεία πίεση από τους γονείς προς το παιδί για την κατανάλωση αυτού. Όπως προκύπτει από πολυάριθμες μελέτες, η πράξη του τρώγειν συμβαίνει σε απόκριση ερεθισμάτων από το περιβάλλον. Για  να τροποποιηθεί λοιπό η διατροφική συμπεριφορά του παιδιού, θα πρέπει να συνυπάρχουν τα κατάλληλα ερεθίσματα από το οικογενειακό περιβάλλον και να εφαρμόζονται συγκεκριμένες τεχνικές από τους γονείς. Για το λόγο αυτό, παρατίθενται πρώτα συγκεκριμένες συμβουλές και ακολούθως υγιεινές επιλογές για το παιδικό πρωινό.

Τι μπορείτε να κάνετε εσείς οι γονείς;

  • Επικέντρωση στην υιοθέτηση υγιεινών παρά στην απαγόρευση ανθυγιεινών: είναι πολύ πιο σημαντικό να εκπαιδεύσουμε το παιδί να λαμβάνει ένα υγιεινό πρωινό, παρά να προσπαθήσουμε να του απαγορεύσουμε ανθυγιεινές επιλογές, θέτοντας τους την ταμπέλα του «απαγορευμένου». Το απαγορευτικό ύφος για τα «κακά» τρόφιμα τα καθιστά πιο ελκυστικά στην ηλικία αυτή, ενώ η υιοθέτηση ενός καλού πρωινού, σταδιακά θα μειώσει την επιθυμία για λάθος επιλογές.
  • Κατάλληλος χώρος και προετοιμασία: συνήθως τα παιδιά ξυπνάνε τελευταία στιγμή και ως εκ τούτου δεν υπάρχει ο απαιτούμενος χρόνος για να λάβουν το πρωινό τους, ενώ συνήθως γκρινιάζουν μέσα στη νύστα τους. Ξυπνήστε λοιπόν το παιδί λίγο νωρίτερα από το σύνηθες, δίνοντας του έτσι τον κατάλληλο χρόνο να επανέλθει από τον ύπνο και να δεχθεί πιο εύκολα ένα πρωινό, ενώ ταυτόχρονα προτιμήστε την κουζίνα ως χώρο σερβιρίσματος και όχι πχ στο καθιστικό μπροστά στην τηλεόραση.
  • Το δικαίωμα της επιλογής: οι μελέτες έχουν δείξει πως είναι πιο πιθανό για το παιδί να καταναλώσει 1 τροφή όταν έχει το δικαίωμα να επιλέξει από μόνο του, μεταξύ 2 τροφών. Παραδείγματος χάριν, τοποθετήστε στο τραπέζι 2 φρούτα πχ 1 μήλο και 1 πορτοκάλι και ζητήστε από το παιδί να επιλέξει από μόνο του ποιο φρούτο προτιμά.
  • Απαιτούμενος χρόνος έκθεσης σε νέο τρόφιμο: στη συγκεκριμένη ηλικία, χρειάζεται το παιδί να εκτεθεί ακόμα και ως 12 φορές σε ένα νέο τρόφιμο για να του γίνει οικείο. Άρα μια αρχική απέχθεια προς ένα τρόφιμο είναι φυσιολογική και δεν θα πρέπει να πτοεί τους γονείς, οι οποίοι θα πρέπει να συνεχίζουν να «εκθέτουν» το παιδί σε οπτική επαφή με το νέο τρόφιμο.
  • Συμμετοχή του παιδιού στην παρασκευή του πρωινού: φαίνεται πως είναι πιο διασκεδαστικό για τα παιδιά να συμμετέχουν στην προετοιμασία του πρωινού από το να περιμένουν να τους το ετοιμάσουμε. Ζητήστε από το παιδί να σας βοηθήσει στο στύψιμο ενός χυμού ή στην επάλειψη μιας φέτας ψωμιού με λίγη μαρμελάδα ή μέλι.
  • Γονείς – πρότυπα μάθησης: στην παιδική ηλικία οι γονείς αποτελούν το σημαντικότερο πρότυπο προς μίμηση. Δεν θα πρέπει λοιπόν να περιμένουμε από το παιδί να μάθει να τρώει πρωινό αν εμείς οι ίδιοι πρώτα δεν καταναλώνουμε πρωινό.
  • Λεκτική και μη επιβράβευση: το παιδί θα πρέπει να επιβραβεύεται για την υιοθέτηση υγιεινότερων διατροφικών συνηθειών, όπως είναι η λήψη πρωινού, είτε λεκτικά είτε με κάποια υποσχόμενη ψυχαγωγική δραστηριότητα που προάγει τη σωματική δραστηριότητα, παραπάνω χρόνο με τους γονείς και οτιδήποτε άλλο μη τρόφιμο. Είναι λάθος δηλαδή να υποσχόμαστε στο παιδί πως θα του πάρουμε πχ 1 σοκολάτα για δεκατιανό αν καταναλώσει το πρωινό του. Η επιβράβευση θα πρέπει σταδιακά να εξασθενεί ή να αποσύρεται, όσο υιοθετείται η λήψη πρωινού προοδευτικά. Ας μην ξεχνάμε πως το βραβείο αποκτά αξία όταν σπανίζει.
  • Σταδιακή απόσυρση «κακών» ερεθισμάτων»: είναι προφανές για ένα παιδί να αποζητά τα τρόφιμα στα οποία εκτίθεται στο σπίτι. Για αυτό λοιπόν θα πρέπει σταδιακά να αποσύρονται από το σπίτι ανθυγιεινά τρόφιμα, όπως σοκολάτες, πατατάκια κτλ.

 

Ποιες είναι οι επιλογές για ένα υγιεινό πρωινό;

Ένα ισορροπημένο πρωινό θα πρέπει να περιλαμβάνει τρόφιμα από μια ποικιλία των ομάδων τροφίμων (πχ δημητριακά, φρούτα, γαλακτοκομικά) έτσι ώστε να εξασφαλίζεται ότι λαμβάνουν μια ποικιλία απαραίτητων θρεπτικών συστατικών και φυτικών ινών. Αν βέβαια ένα παιδί έχει μάθει να καταναλώνει κάποιο φρούτο ή λαχανικό μέσα στα υπόλοιπα γεύματα της ημέρας, δεν θα πρέπει να μας ανησυχεί τόσο η λήψη αυτών στο πρωινό, όσο των δημητριακών και των γαλακτοκομικών:

  • 1 ποτήρι ημιαποβουτυρωμένο γάλα** με 1 κούπα δημητριακά*** ολικής άλεσης, 1 φρούτο αρεσκείας
  • 2 φέτες ψωμί (κατά προτίμηση ολικής άλεσης) με λίγη μαργαρίνη, ταχίνι ή φυστικοβούτυρο και μέλι ή μαρμελάδα, 1 ποτήρι φυσικό χυμό πορτοκάλι (καλύτερα μη σουρωμένο)
  • 1 ποτήρι φυσικό χυμό ανάμικτο (προσθέστε χρωματιστά φρούτα εποχής πχ φράουλες), 1 τοστ με τυρί χαμηλό σε λιπαρά γαλοπούλα.
  • 1 ποτήρι ημιαποβουτυρωμένο γάλα, 1 κομμάτι σπιτικό κέικ και 1 φρούτο αρεσκείας
  • 1 κεσεδάκι γιαούρτι 2%, 1 κούπα δημητριακά ολικής άλεσης και 1-2 φρούτα αρεσκείας
  • 1 κεσεδάκι γιαούρτι 2%, λίγο μέλι και ανάλατοι ξηροί καρποί
  • 1 αυγό βραστό, 2 φέτες ψωμί (κατά προτίμηση ολικής άλεσης), 1 φέτα τυρί χαμηλό σε λιπαρά, 1 φρούτο αρεσκείας
  • 1 ποτήρι φυσικό χυμό πορτοκάλι, 1 κουλούρι Θεσσαλονίκης, 1 τριγωνάκι τυρί χαμηλό σε λιπαρά
  • 1 τοστ με λίγο τόνο (ξεπλυμένο σε νερό), 1 φέτα τυρί χαμηλό σε λιπαρά, μερικές ροδέλες ντομάτας ή αγγουριού, 1 φρούτο αρεσκείας

Συμπερασματικά ένα ισορροπημένο πρωινό πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής διατροφής των παιδιών. Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε πως το παιδί που δεν έχει συνηθίσει να προσλαμβάνει πρωινό, είναι δύσκολο να μάθει κατευθείαν να καταναλώνει μια ολόκληρη από τις παραπάνω επιλογές. Απαιτείται λοιπόν υπομονή από τους γονείς και χρόνος εκμάθησης, ο οποίος όμως υπάρχει στην παιδική ηλικία.

 

** μετά την ηλικία των 2 ετών δεν χρειάζεται τα παιδιά να καταναλώνουν γαλακτοκομικά πλήρη σε λιπαρά, αλλά χαμηλής περιεκτικότητας.

*** επειδή τα συνήθη δημητριακά πρωινού που απευθύνονται στα παιδιά περιέχουν αρκετή ζάχαρη και είναι φτωχά σε φυτικές ίνες, προτιμήστε βρώμη (κουάκερ) που δεν περιέχει ζάχαρη και αλάτι.

 

Κωνσταντίνος Μ. Συριάνος, Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος BSc

Γεωπόνος Επιστήμης Τροφίμων &  Διατροφής του Ανθρώπου, BSc

 

Επιστημονικό Κέντρο Κλινικής Διαιτολογίας & Διατροφής

Περιάνδρου 34, Κιάτο

20200, Κορινθία

τηλ. επικ. 2742022211 κιν. 6972978363

 

 

Read more

25 Απριλίου Παγκόσμια Ημέρα Γονικής Αποξένωσης

images

Τι είναι η γονική αποξένωση;

Είναι μια συγκρουσιακή οικογενειακή δυναμική που ωθεί το παιδί να πάρει το μέρος του ενός γονέα, αλλάζοντας την προηγουμένως καλή συμπεριφορά απέναντι στον γονέα που τώρα απορρίπτεται, στα πλαίσια της έναρξης μιας διαμάχης. Το παιδί μπορεί να εμπλακεί σε κριτικές εναντίον του απορριπτόμενου γονέα οι οποίες είναι συνήθως ασήμαντες, υπερβολικές ή ανεδαφικές στην πραγματικότητα. Ο γονέας μπορεί, θεωρητικά, να αντιλαμβάνεται την αξία της συμμετοχής του άλλου γονέα στη ζωή του παιδιού αλλά θεωρεί ότι η περίπτωσή του / της αποτελεί εξαίρεση.

Οι συμπεριφορές αποξένωσης περιλαμβάνουν:

Το να κακολογείται ο απορριπτόμενος γονέας με διαφορετικούς τρόπους, όπως

  • Με το να μιλούν αρνητικά για τον γονέα είτε απευθυνόμενοι στο παιδί είτε ενώπιον του.
  • Με το να μιλούν στο παιδί για τον απορριπτόμενο γονέα με ανακρίβειες ή ψέματα ή με το να υπονοούν ότι είναι επικίνδυνος.
  • Με το να μεγαλοποιούν ασήμαντα ελαττώματα του απορριπτόμενου γονέα.
  • Με το να εμπιστεύονται στο παιδί πληροφορίες ακατάλληλες για παιδιά.

 

Το να εμπλέκονται στην επικοινωνία του απορριπτόμενου γονέα με το παιδί, όπως:

  • Με το να πετούν δώρα ή γράμματα που προέρχονται από τον απορριπτόμενο γονέα.
  • Με το να τηλεφωνούν υπερβολικά στον χρόνο που το παιδί περνάει με τον απορριπτόμενο γονέα.
  • Με το να παίρνουν τα παιδιά νωρίτερα ή να τα αφήνουν αργότερα στις ώρες και ημέρες επίσκεψης στον απορριπτόμενο γονέα.
  • Με το να απαγορεύουν οποιαδήποτε αναφορά ή τις φωτογραφίες του απορριπτόμενου γονέα.
  • Με το να προγραμματίζουν δραστηριότητες που συμπίπτουν με τον χρόνο επίσκεψης στον απορριπτόμενο γονέα.
  • Με το να παρακολουθούν στενά ή να απαγορεύουν τον χρόνο επίσκεψης ή επικοινωνίας με τον απορριπτόμενο γονέα.

 

Το να χειραγωγούν το παιδί για να απορρίψει τον άλλο γονέα

  • Με το να στερούν την αγάπη από το παιδί και να του δημιουργούν τύψεις επειδή διασκέδασε με τον απορριπτόμενο γονέα ή τύψεις για την αγάπη που νιώθει για εκείνον / εκείνη.

 

Η  υπονόμευση της σχέσης του απορριπτόμενου γονέα με το παιδί, με τρόπους όπως:

  • Με το να ζητούν από το παιδί να κατασκοπεύσει τον απορριπτόμενο γονέα ή να κρατήσει μυστικά από εκείνον / εκείνη.
  • Με το να αναγκάζουν το παιδί να διαλέξει έναν από τους δύο γονείς.
  • Με το να δημιουργούν συγκρούσεις ανάμεσα στον απορριπτόμενο γονέα και το παιδί.
  • Με το να ανακρίνουν το παιδί μετά από τον χρόνο επίσκεψης στον απορριπτόμενο γονέα.
  • Με το να παρουσιάζουν στο παιδί ακατάλληλες, για το ίδιο, πληροφορίες που αφορούν στα οικονομικά, το γάμο ή το διαζύγιο.
  • Με το να κατηγορούν τον απορριπτόμενο γονέα ότι προκάλεσε συναισθηματική οδύνη στον ευνοούμενο γονέα, υπονοώντας ότι το παιδί μπορεί να βοηθήσει να την ξεπεράσει.
  • Με το να παραχωρούν στο παιδί την δικαιοδοσία να αποφασίζει για την επίσκεψη στον απορριπτόμενο γονέα.

 

Η υπονόμευση του ρόλου του απορριπτόμενου γονέα στη ζωή του παιδιού, με τρόπους όπως :

  • Με το αρνούνται να αποκαλύψουν στον απορριπτόμενο γονέα πληροφορίες που αφορούν στη ζωή του παιδιού ( π.χ. εκπαίδευση, ιατρική περίθαλψη)
  • Με το να αμελούν ή να παραλείπουν να καλέσουν τον απορριπτόμενο γονέα σε σημαντικές στιγμές της ζωής του παιδιού ( π.χ. βραβεύσεις, τιμητικές διακρίσεις, αποφοιτήσεις) ή να τον ενημερώσουν για αυτές.
  • Με το να αρνούνται να δώσουν σε άλλους τα στοιχεία επικοινωνίας του απορριπτόμενου γονέα.
  • Με το να παρουσιάζουν το παρελθόν διαφορετικά ώστε να μειώνεται η αξία της συμβολής του απορριπτόμενου γονέα στη ζωή του παιδιού.

 

Ένα αποξενωμένο παιδί μεταξύ γονέων που βρίσκονται σε σύγκρουση μπορεί:

  • Να εκφράσει αμείλικτο και ανεπιφύλακτο μίσος εναντίον του απορριπτόμενου γονέα και των συγγενών του από την πλευρά του απορριπτόμενου γονέα.
  • Να εμμένει στην πιστή αναπαραγωγή των λεγομένων του ευνοούμενου γονέα μη λαμβάνοντας υπόψη τις δικές του εμπειρίες και αντίληψη για τα γεγονότα.
  • Να αρνείται να επισκεφθεί, να επικοινωνήσει ή να περάσει χρόνο με τον απορριπτόμενο γονέα.
  • Να διατηρεί αρνητικές απόψεις για τον απορριπτόμενο γονέα που μπορούν να είναι ασήμαντες, υπερβολικές ή ανεδαφικές στην πραγματικότητα.
  • Να αδυνατεί να αισθανθεί τύψεις για αδιάφορη ή σκληρή συμπεριφορά απέναντι στον απορριπτόμενο γονέα ή να αδυνατεί να συγχωρήσει διαφωνίες του παρελθόντος.

Αποξένωση; Γιατί θα πίστευε ένα παιδί τον γονέα που προκαλεί την αποξένωση;

  • Το παιδί αισθάνεται την ανάγκη να προστατεύσει τον γονέα που αντιμετωπίζει κατάθλιψη, άγχος ή που ζητάει συναισθηματική στήριξη.
  • Το παιδί θέλει να αποφύγει τον θυμό ή την απόρριψη του γονέα που προκαλεί την αποξένωση.
  • Το παιδί έχει μπερδεμένα συναισθήματα ως προς τον απορριπτόμενο γονέα και το διαζύγιο.

 

Τα παιδιά που αντιμετωπίζουν τη γονική αποξένωση είναι πιθανόν να εξελιχθούν σε ενήλικες που:

  • Θα δυσκολεύονται να εμπιστευτούν τους άλλους
  • Θα έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση
  • Θα δυσκολεύονται να διατηρήσουν στενές προσωπικές σχέσεις
  • Θα βιώνουν αισθήματα ντροπής επειδή πλήγωσαν τον απορριπτόμενο γονέα
  • Θα υποφέρουν από κατάθλιψη
  • Θα εμπλακούν σε κατάχρηση ουσιών για να ανακουφίσουν το συναισθηματικό πόνο που προκαλεί η γονική αποξένωση
  • Θα έχουν περισσότερες πιθανότητες να οδηγηθούν και οι ίδιοι στο διαζύγιο
  • Θα έχουν περισσότερες πιθανότητες να αντιμετωπίσουν ζητήματα με την Εξουσία ή το Νόμο
  • Θα βιώσουν την απόρριψη από τα δικά τους παιδιά σε περίπτωση διαζυγίου εξαιτίας της γονικής αποξένωσης.

 

Τι μπορείτε να κάνετε αν το παιδί σας αποξενώνεται.

  • Μην διαφωνείτε και μην γίνεστε αμυντικοί με το παιδί σας, δημιουργεί αρνητικά συναισθήματα και δεν έχει πιθανότητες να του / της αλλάξει γνώμη.
  • Ενημερώστε το παιδί ότι έχετε διαφορετική αντίληψη της κατάστασης και ότι θα θέλατε να μοιραστείτε την οπτική σας αν το παιδί ενδιαφέρεται.
  • Συνεχίστε, με κάθε δυνατό τρόπο, να δείχνετε στο παιδί σας ότι το αγαπάτε.
  • Ελέγξτε τον θυμό σας και μείνετε ψύχραιμοι ακόμα και όταν αισθάνεστε πληγωμένοι ή απογοητευμένοι.
  • Διατηρήστε το υψηλότερο δυνατό επίπεδο συμπεριφοράς για να αποφύγετε να δώσετε αφορμές ή λαβές στον γονέα που προκαλεί την αποξένωση.
  • Προσπαθήστε να γίνετε καλύτεροι γονείς.
  • Πάντα τηλεφωνήστε ή εμφανιστείτε για να παραλάβετε το παιδί στις προκαθορισμένες ώρες επικοινωνίας ή επίσκεψης και εμφανιστείτε ακόμα κι αν γνωρίζετε ότι το παιδί δεν θα είναι διαθέσιμο.
  • Δημιουργήστε θετικές εμπειρίες ή αναμνήσεις με το παιδί σας.
  • Παρέχετε σε εσάς και το παιδί σας την απαραίτητη ψυχιατρική περίθαλψη από ειδικούς στο ζήτημα της γονικής αποξένωσης.
  • Δημιουργήστε ένα σύστημα υποστήριξης από φίλους, συγγενείς, κοινοτικούς πόρους ή ομάδες στήριξης.
  • Ενημερωθείτε και βοηθήστε και άλλους που εμπλέκονται στη ζωή του παιδιού σας να ενημερωθούν σχετικά με την γονική αποξένωση.
  • Προσπαθήστε να δουλέψετε εποικοδομητικά με τον άλλο γονέα, είτε απευθείας είτε μέσω διαμεσολάβησης.
  • Εξακολουθήστε να προσπαθείτε για θετική επικοινωνία σε τακτική βάση, ακόμα κι αν το παιδί την αγνοεί ή την απορρίπτει.

 

Τι να μην κάνετε

  • Μην αγνοήσετε το πρόβλημα – Δεν θα εξαφανιστεί από μόνο του.
  • Ποτέ μην εγκαταλείψετε την ελπίδα και ποτέ μην εγκαταλείψετε το παιδί σας.

 

Πώς μπορείτε να βοηθήσετε ένα παιδί και τον γονέα που απορρίπτεται.

Αν είστε καθηγητής, σύμβουλος, προπονητής, κληρικός, γονέας ενός φίλου του παιδιού, φίλος, ή μέλος της οικογένειας.

  • Ακούστε το παιδί χωρίς να αναιρείτε τα λεγόμενά του, όσο παράξενα κι αν ακούγονται ( αυτή είναι η πραγματικότητα του παιδιού) και μετά ενθαρρύνετε το παιδί να ακούσει την πλευρά του απορριπτόμενου γονέα. Επικαλεστείτε την ωριμότητα του παιδιού λέγοντας του ότι αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο οι ώριμοι άνθρωποι αντιμετωπίζουν τις διαφωνίες τους.
  • Επικαλεστείτε την ευφυΐα του παιδιού ενθαρρύνοντας το να σκεφτεί σοβαρά ιδέες ή δηλώσεις που είναι κατάφωρα λανθασμένες ή παράλογες.
  • Επισημάνετε στο παιδί πώς η πειστική διαφήμιση μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο σκέψης κάποιου και συσχετίστε το με τον τρόπο που σκέφτεται για τον απορριπτόμενο γονέα.
  • Ψάξτε για ταινίες ή βιβλία που μπορούν να κινητοποιήσουν συζητήσεις για τη σημασία της ύπαρξης δύο γονέων και την λύπη που προκαλεί το να έχεις έναν γονέα.
  • Αν αυτό επιτρέπεται, καλέστε το παιδί και τον απορριπτόμενο γονέα σε μία κοινή περίσταση ώστε να δείξετε στο παιδί ότι ο απορριπτόμενος γονέας θεωρείται σημαντικός και χαίρει εκτίμησης.
  • Αναζητήστε ευκαιρίες για να κάνετε θετικές επισημάνσεις σχετικά με τον στοχοποιημένο γονέα.

 

“….στη διάρκεια των ετών της παιδικής και εφηβικής ηλικίας, στη σχέση του με τους γονείς, το παιδί διαμορφώνει πρότυπα για το πώς τα πρόσωπα με τα οποία έχει συναισθηματικό δέσιμο θα το αντιμετωπίσουν σε διάφορες καταστάσεις ˙ και πάνω σε αυτά τα πρότυπα βασίζει όλες του τις προσδοκίες και επομένως όλα του τα σχέδια, για το υπόλοιπο της ζωής του.”

 

Πηγή:  http://www.paawareness.org/Brochure/Brochure_ChildHelp_US.pdf, μεταφρασμένο στα ελληνικά από την Ιωάννα Γεωργουλή, καθηγήτρια αγγλικών.

Read more

Βελτιώνεται η κοινωνική συμπεριφορά των παιδιών με αυτισμό;

images

Από παιδιά μαθαίνουμε να «διαβάζουμε» τις εκφράσεις  των ανθρώπων και να κατανοούμε τα συναισθήματά τους, τη χαρά, τη λύπη, τον θυμό. Τα άτομα όμως με αυτισμό αντιμετωπίζουν μεγάλη δυσκολία σ’ αυτό εξαιτίας της μη ομαλής λειτουργίας μιας συγκεκριμένης περιοχής του εγκεφάλου, η οποία ευθύνεται για τη συναισθηματική νοημοσύνη και την κοινωνική συμπεριφορά.

Σε μία νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στην ιστοσελίδα του British Journal of Psychology, φαίνεται, όμως, ότι είναι δυνατή η βελτίωση της ικανότητας αυτής με εξάσκηση και εκπαίδευση.  Στη έρευνα αυτή, η ομάδα των αυτιστικών ατόμων που υποβλήθηκαν σε εκπαίδευση μέσω υπολογιστή με στόχο να διδαχτούν την ξεκάθαρη αναγνώριση κοινών συναισθημάτων (χαρά, λύπη, θυμός, έκπληξη, αηδία, έκπληξη, φόβος και ουδετερότητα) που εκφράζονται στο πρόσωπό μας, βελτιώθηκε στην ικανότητα αναγνώρισης εκφράσεων του προσώπου ενώ ταυτόχρονα η περιοχή του εγκεφάλου που σχετίζεται με την κοινωνική συμπεριφορά έδειξε αυξημένη δραστηριότητα σε σχέση με πριν.

Ο καθηγητής  Sven Bölte , του τμήματος υγείας παιδιών και γυναικών του Ινστιτούτου Karolinska τονίζει τη σημασία των αποτελεσμάτων αυτών, καθώς τώρα οι επιστήμονες γνωρίζουν  περισσότερα για τα αίτια της δυσκολίας των αυτιστικών ατόμων να κατανοήσουν τις εκφράσεις συναισθήματος στα πρόσωπα των άλλων ανθρώπων αλλά και για τους τρόπους βελτίωσης της ικανότητας αυτής.

Πηγή: http://www.youngminds.org.uk/news/blog/2555_brain_training_may_help_people_with_autistic_spectrum_disorder

Read more

Νέα έρευνα για τον αυτισμό

αρχείο λήψης

Στο πανεπιστήμιο του Warwick ανέπτυξαν μια νέα μέθοδο η οποία δίνει τη δυνατότητα στους επιστήμονες όχι μόνο να έχουν πανοραμική άποψη του εγκεφάλου, αλλά και να μελετήσουν ένα ακριβές, τρισδιάστατο αντίγραφό του.

Αφού συγκέντρωσαν υλικό και πληροφορίες από εκατοντάδες μαγνητικές τομογραφίες αυτιστικών και μη αυτιστικών ατόμων, κατάφεραν να μελετήσουν και να εντοπίσουν τις διαφορές τους. Οι ερευνητές αναγνώρισαν είκοσι παραδείγματα διαφορών όπου οι συνδέσεις μεταξύ των περιοχών του εγκεφάλου ήταν πιο δυνατές ή αδύναμες στους αυτιστικούς απ’ ότι στους μη αυτιστικούς εγκεφάλους. Οι χρωματισμένες με μπλε περιοχές είναι πιο αδύναμες και οι χρωματισμένες με κόκκινο είναι πιο ισχυρές στους αυτιστικούς εγκεφάλους.

F3.large

 

Οι διαφορές που έχουν ταυτοποιηθεί περιλαμβάνουν συστήματα «κλειδιά» σε περιοχές του εγκεφάλου άμεσα σχετιζόμενες με τον αυτισμό.

Ο δημιουργός  της νέας μεθόδου (BWAS), Jianfeng Feng, καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Warwick εξηγεί τα ευρήματα:

«Στο αυτιστικό μοντέλο αναγνωρίσαμε ένα σύστημα «κλειδί» στον οπτικό φλοιό του κροταφικού λοβού με μειωμένη λειτουργική συνδεσιμότητα. Αυτή η περιοχή σχετίζεται με την επεξεργασία των εκφράσεων του προσώπου που εμπεριέχονται στην κοινωνική συμπεριφορά. Αυτό το σύστημα «κλειδί» έχει μειώσει τη λειτουργική συνδεσιμότητα του μεσοκοιλιακού προμετωπιαίου φλοιού, που εμπλέκεται στην συναισθηματική και κοινωνική επικοινωνία».

Εκτός απ’ αυτό, εντόπισαν στον εγκέφαλο των αυτιστικών ατόμων ένα δεύτερο σύστημα κλειδί με μειωμένη λειτουργική συνδεσιμότητα του φλοιού, στο βρεγματικό λοβό που εμπλέκεται  στις χωρικές λειτουργίες.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι αυτά τα δύο συστήματα κλειδιά που σχετίζονται με την αντίληψη των εκφράσεων του προσώπου και του χώρου ή του εαυτού μας μέσα σ’ αυτόν παίζουν καθοριστικό ρόλο στη σκέψη και την επεξεργασία των πληροφοριών και έχουν άμεση σχέση με τα συμπτώματα του αυτισμού.

.Ο καθηγητής Feng εξηγεί:

«Χρησιμοποιήσαμε τη μέθοδο BWAS για να αναλύσουμε μαγνητικές τομογραφίες από 523 εγκεφάλους αυτιστικών και 452 ελεγκτικών δειγμάτων (μη αυτιστικών) σε κατάσταση ηρεμίας. Η ποσότητα των πληροφοριών που συγκεντρώθηκε μας παρείχε επαρκή στατιστική δυναμική για την πρώτη ανάλυση με βόξελ και σύγκριση μεταξύ αυτιστικών και μη αυτιστικών εγκεφάλων στο σύνολο και όχι τμηματικά. Αυτό δεν ήταν εφικτό μέχρι την ανάπτυξη της μεθόδου BWAS.

Η μέθοδος BWAS εξετάζει την ύπαρξη διαφορών μεταξύ εγκεφάλων αυτιστικών και μη αυτιστικών στη συνδεσιμότητα δυαδικών περιοχών του εγκεφάλου αντιμετωπίζοντάς τον ως σύνολο χωρίς να απομονώνουν διαφορετικές περιοχές. Αυτή η μέθοδος διαφέρει από τις προηγούμενες μεθόδους με το σκεπτικό ότι παρέχει μια αμερόληπτη κρίση αφού εξετάζει και συγκρίνει  περιοχές σε ολόκληρο το φάσμα του εγκεφάλου και όχι μόνο σε ορισμένες περιοχές».

 

Η έρευνα δημοσιεύθηκε στις 20/3/2015 στο περιοδικό BRAIN με τίτλο «Autism: reduced connectivity between cortical areas involved in face expression, theory of mind, and the sense of self» (Αυτισμός: μειωμένη συνδεσιμότητα μεταξύ των περιοχών του φλοιού που εμπλέκονται στην έκφραση του προσώπου, τη σκέψη και την αντίληψη του εαυτού)

Μπορείτε να διαβάσετε αναλυτικά την έρευνα εδώ:

http://brain.oxfordjournals.org/content/early/2015/03/19/brain.awv051

 

Read more